Dokter van het volk Bekijk groter

Dokter van het volk

9789064454974

Sold out

Het verhaal over bijna 40 jaar Geneeskunde voor het Volk en de autobiografie van zijn stichter Kris Merckx. Een verhaal van strijd voor gratis, toegankelijke en kwaliteitsvolle geneeskunde.

Meer details

Datasheet

UitgeverijEPO
Jaar van uitgave2008
Bindwijzepaperback
Aantal pagina's422p.

Meer informatie

Op 4 januari 1971 opende Kris Merckx de eerste groepspraktijk van Geneeskunde voor het Volk in Hoboken. Het project is een succesverhaal geworden, met veel concrete realisaties. Het staat voor gratis geneeskunde van hoge kwaliteit en voor gelijke toegang voor iedereen. Het betekent in groep werken: medisch, wetenschappelijk, sociaal en internationaal.
Geneeskunde voor het Volk raakte bekend omdat de patiënten er geen remgeld moeten betalen. Gezondheidszorg is een sociaal recht, geen liefdadigheid. Ziekte en gezondheid hebben voor een groot stuk te maken met de levensomstandigheden. Geneeskunde voor het Volk, dat is dokteren aan mens en maatschappij.

In dit boek komt de ervaring en aanpak van een Dokter van het volk tot leven. Maar ook die van de collegas in de elf groepspraktijken van Geneeskunde voor het Volk. Het zijn verhalen en situaties van lief en leed, van vriendschap en strijd, geplukt uit het vertrouwde dokterskabinet en uit het hart van de acties. Van Meneer doktoor tot kameraad dokter. Een meeslepend leesboek, met een visie op de gezondheidszorg van morgen. Na bijna 40 jaar telt Geneeskunde voor het Volk 11 groepspraktijken, 56 dokters, paramedisch personeel (18), vast ander personeel (63) en 98 vrijwilligers.

Kris Merckx blogt!

Auteurs

Kris Merckx

Kris Merckx is werkzaam voor Geneeskunde voor het Volk in Hoboken. Hij was lange tijd woordvoerder van de PVDA.
Kris Merckx blogt!


Persartikels

Karaat (02-12-2009)
‘Gratis dokter’ Kris Merckx met pensioen: een hekel aan de graaicultuur - interview met Kris Merckx door Manu Adriaens

www.cuttingedge.be (08-12-2008)

"Rood is altijd schoon" - bespreking door Celia Ledoux:
"[...] Hartverwarmend, begeesterend, en 422 pagina's inzicht - elke dokter zou dit boek in huis moeten hebben. En kent u iemand die vindt dat idealen vandaag voorbijgestreefd zijn? Leg Dokters voor het Volk onder zijn kerstboom. Wie dit leest, kan niet onbewogen blijven". - volledige bespreking online lezen

Canvas - VRT-TV - Phara (11-11-2008)

Op 11 november 2008 was Kris Merckx, samen met Marc Didden en Jan De Smet, te gast in het programma Phara. Hij sprak er over zijn boek. Herbekijk hieronder het fragment. Het volledige programma kunt u opnieuw bekijken op de website van Canvas

© VRT-Canvas

Gazet van Antwerpen (04-11-2008)
"Wij hebben de bakens in de geneeskunde verzet" - artikel van Hugo Wilri

http://antwerpen.pvda.be (19-10-2008)
"Boek van pionier van Geneeskunde voor het volk Kris Merckx" - bespreking door Peter Mertens op antwerpen.pvda.be
"Er zijn twee dingen waar je niet aan moet twijfelen. Een eerste is Geneeskunde Voor Het Volk. En een tweede is dat je gewoon naar de boekhandel moet stappen om het boek ‘Dokter van het volk’ van Kris Merckx te kopen. Om Geneeskunde Voor Het Volk te begrijpen." - lees het artikel online

De Standaard (18-10-2008)
"Op huisbezoek met de rode dokter. Kris Merckx beschrijft zijn leven als dokter voor het volk" - artikel van Lieven Sioen

Commentaren

Ben Nemery
Gewoon Hoogleraar Toxicologie & Arbeidsgeneeskunde en Voorzitter Departement Maatschappelijke Gezondheidszorg, Faculteit Geneeskunde, K.U.Leuven

Aan de vooravond van zijn pensionering (emeritaat?) schreef Kris Merckx zijn memoires van "dokter van het volk", meteen ook het verhaal van meer dan 35 jaar Geneeskunde voor het Volk. De stijl van het boek is bijzonder vlot en opmerkelijk vrij van de (vroegere) militante partijtaal. In het boek verneem je dus meer over het idealisme en de diepmenselijke ervaringen - met vreugdes en frustraties - van de auteur en zijn kameraden, dan over de maatschappelijke analyses die ten grondslag lagen aan de oprichting en de verdere spectaculaire ontwikkeling van de groepspraktijken van Geneeskunde voor het Volk.
Met begrijpelijke nostalgie blikt de auteur in een eerste deel terug naar de "nieuwe wind" van de late jaren 60. Hij beschrijft hoe de schokkende confrontatie met slachtoffers van beroepsziekten enerzijds, en solidariteitsacties met mijnwerkers en scheepsbouwers anderzijds, hem ertoe hebben aangezet een carrière aan de universiteit de rug toe te keren om, samen met anderen, in een Hobokense arbeiderswijk een origineel experiment in de eerstelijnsgezondheidszorg te beginnen.
De reacties van het establishment bleven niet uit. Immers, in het tweede deel van het boek wordt het grimmige maar soms ook hilarische gevecht met de Orde van Geneesheren verteld.
In het derde deel, "arbeid en gezondheid", geeft Kris Merckx toe dat Geneeskunde voor het Volk dit thema pas laat op een structurele manier heeft aangepakt. Het vierde deel handelt over "milieu en gezondheid" en daar heeft Geneeskunde voor het Volk van in het begin een zeer belangrijke en actieve rol gespeeld. Eerst in het bekendmaken en dan het helpen terugdringen van de loodvervuiling in Hoboken. In die hoofdstukken, en trouwens in het ganse boek, valt het op hoe Kris Merckx bijzonder mild en soms zelfs positief is voor zijn ideologische tegenstanders. Dit boek is dus allesbehalve een "afrekening" met het verleden.
Deel 5 handelt over de internationale dimensie van Geneeskunde voor het Volk. Eerst komen er korte maar enthousiaste beschrijvingen van de bijdrage van artsen van Geneeskunde voor het Volk in verschillende landen van de wereld. Nadien komen er beschouwingen over de "hele wereld in onze wachtzaal", waarbij de auteur zijn bezorgdheid uit over de pijnlijke verglijding van de maatschappij naar intolerantie en racisme, zelfs bij zijn eigen achterban. Toch blijft Kris Merckx optimistisch geloven in de mens.
In het zesde deel, komt het kiwimodel voor een rationeler en goedkoper geneesmiddelenbeleid naar voren als een ander merkwaardig succesverhaal van Geneeskunde voor het Volk. Kris Merckx geeft toe dat het, vooral in het begin, niet altijd zo gemakkelijk was om een correcte dosering te vinden tussen een soms te koortsachtig activisme en deskundigheid ("academisme"). Dankzij een stevig uitgebouwde theoretische en praktische argumentering heeft Dr. Dirk Van Duppen bewezen dat "rood en expert" wel degelijk samen kunnen gaan. Zo zijn de groepspraktijken van Geneeskunde voor het Volk stilaan uitgegroeid tot wat sommigen de "vijfde faculteit geneeskunde" in Vlaanderen hebben genoemd!
Het laatste deel en het nawoord bevatten ontroerende bladzijden over de inzet van tientallen mensen, vaak vrijwilligers, voor de uitbouw en professionalisering van praktijken van Geneeskunde voor het Volk in Vlaanderen, Brussel en Wallonië.
Meer dan 35 jaar later mag het wetenschappelijk en politiek experiment waarmee Kris Merckx samen met anderen in Hoboken begon, als geslaagd worden beschouwd.'


Prof.dr. Jan De Maeseneer
Gewoon hoogleraar huisartsgeneeskunde en eerstelijnsgezondheidszorg Universiteit Gent en Voorzitter European Forum for Primary Care.

Kris Merckx heeft in Dokter van het volk de geschiedenis vastgelegd van een generatie artsen, die de kans die de maatschappij hen gaf - doordat zij vaak als eersten in hun familie, door de democratisering van het onderwijs naar de universiteit konden gaan - met beide handen hebben gegrepen om een nieuw antwoord te geven op de vraag: welke artsen hebben we nodig in de samenleving? Opbouwen van status werd hierbij vervangen door maatschappelijk engagement, met bijzondere aandacht voor de mensen in nood, hier en in de ontwikkelingslanden.

Kris Merckx was visionair in 3 opzichten. Hij was er heel duidelijk van overtuigd dat sociale determinanten (woon-, leef-, werkomstandigheden) essentieel waren bij het begrijpen van ziekte en gezondheid. Het rapport Closing the Gap in One Generation, dat in november 2008 verschijnt, bevestigt de relevantie van deze analyse.

Ten tweede koos Kris Merckx duidelijk voor het werken in het kader van de eerstelijnsgezondheidszorg die toegankelijk, kwaliteitsvol en kosteneffectief moet zijn. Het World Health Report 2008 Primary Health Care: Now More than Ever vraagt vandaag wereldwijd aandacht voor de uitbouw van de eerstelijnsgezondheidszorg.

Ten derde getuigt dit boek ook van het belang om bij alle processen in de gezondheidszorg patiënten en de bevolking actief te betrekken. Het boek is geschreven met een groot "hart" voor de dagelijkse zorg voor gezondheid van vele mensen, waar een huisarts voortdurend mee te maken heeft. Dat Kris Merckx in dit boek ook kritisch kijkt naar de keuzen die hijzelf heeft gemaakt, maakt het tot een belangrijk en inspirerend document voor allen die betrokken zijn bij de gezondheidszorg.

Jan Renders
Algemeen voorzitter ACW

'Dokter van het volk' van Kris Merckx brengt een indrukwekkend verhaal over zijn engagement en die van 'Geneeskunde voor het volk' voor een democratische en toegankelijke geneeskunde.
Natuurlijk kan men verschillen van mening over de te bewandelen weg naar een rechtvaardige en zorgzame samenleving. Maar de inzet van de vele mensen die deze geschiedenis schreven dwingt respect af. Het boek is een verhaal van trouw aan een waardevolle keuze: de verdediging van kwetsbare mensen. Het is geen ideologisch manifest geworden. Wel een getuigenis van hoe de strijd tegen de dualisering in de gezondheidszorg gevoerd werd, vaak met de sympathie ook van vele mensen uit sociale bewegingen en het maatschappelijk middenveld. Het deed me deugd te lezen hoe vaak KWB, ACV, CM en ACW mee aan de kar duwden voor een toegankelijke gezondheidszorg. Met andere strategische keuzes, maar vanuit dezelfde doelstelling: een solidaire, duurzame samenleving met minder ongelijkheid, met meer participatie van iedereen.
'Dokter van het volk' is een hulde aan vele bescheiden mensen die voor de goede zaak opkomen. Een getuigenis ook van hoe maatschappelijk engagement waardering en vriendschap kunnen schenken.

Rudy De Leeuw
ABVV Voorzitter

'Als ABVV-voorzitter boeide het hele boek mij - zonder het altijd eens te zijn met de auteur - maar de delen over arbeidsongevallen, gezondheid en milieu en het kiwimodel sluiten zeer nauw aan bij de vakbondsbekommernissen.
Delegees zijn het hart van de vakbond. In 'Dokter van het volk' komen verschillende onder hen aan het woord die op de een of andere manier - als patiënt of als militant - in contact staan met de auteur. Hoe hard ik soms ook, ideologisch en strategisch, met hen van mening verschil, zonder hen zou de samenleving heel wat grauwer, ruwer en onrechtvaardiger zijn. Dat zij in het boek 'Dokter van het volk' een niet geringe rol spelen is geen toeval.'


Marc Justaert
Voorzitter CM

Wij zijn geen adepten van het marxisme-leninisme, en ook de verwijzingen naar de chinese leider van weleer, Mao Zedong - vroeger nog Mao tse toeng - komen ons wereldvreemd over.

Maar los van de ideologische achtergrond, merken we in het boek van Kris Merckx "Dokter van het Volk" heel wat bekommernissen die ook de onze zijn.
En dan denken we in de eerste plaats aan de aandacht voor de betaalbaarheid van de gezondheidszorgen. Het "centraal stellen van de patiënt" is voor de dokters van de "geneeskunde voor het Volk" een evidentie.
Voor hen hangt dit samen met het werken in een groepspraktijk, het zorgvuldig bijhouden van het patiëntendossier, de nodige tijd nemen als de patiënt op raadpleging komt, en de aandacht voor preventie en gezondheidsopvoeding. Het centraal stellen van de patiënt is ook onlosmakelijk verbonden met de maatschappelijke context, de leefomgeving van de patiënt, het milieu, de arbeidsomstandigheden ….

In zijn boek onderstreept Kris Merckx ook terecht het belang voor de dokters van regelmatige bijscholing, deelname aan de LOK's, bespreking van de medische profielen, en "kwalitatief hoogstaand medisch werk leveren".
"Wij zijn er altijd gerust in geweest dat we tot de artsen behoren die aan de laagste kostprijs voor de ziekteverzekering toch de beste kwaliteit van verzorging leveren" aldus de auteur.

Kris Merckx stelt ook uitdrukkelijk dat vele andere artsen, die de politieke overtuiging van de PvdA-Artsen niet delen, eveneens kwaliteitsvolle geneeskunde beoefenen, en dikwijls met een sociale dimensie.

Jonas Geirnaert (°1982)
Prijs van de Jury Filmfestival van Cannes 2004 (voor de kortfilm Flatlife) en Neveneffecten (vrt-tv)

'Beste Kris,
Eind deze zomer had je me gevraagd of ik een deel van je boek wou lezen, en of ik het zag zitten om na lectuur mijn indrukken neer te pennen. Het eerste deel van je vraag, om een deel van het boek te lezen, is grandioos mislukt. Ik heb het van de eerste tot de laatste pagina uitgelezen.
Voor ik de titelpagina omsloeg wist ik ongeveer wie Kris Merckx was, wat Geneeskunde voor het Volk was, en ook had ik gehoord over de strijd met de Orde van Geneesheren. Maar pas bij het omslaan van de laatste pagina besefte ik ten volle wat voor een fenomenale verwezenlijkingen er bereikt zijn in sinds die 4de januari van 1971, lang voor mijn geboorte. Mijn bewondering voor jou, je collega's en die ontelbare vrijwilligers steeg bij het omslaan van elke bladzijde.
Meer dan eens moest ik denken aan de magistrale documentaire "Persona Non Grata" die Fabio over zijn vader Frans Wuytack maakte, de priester-guerillero-syndicalist-beeldhouwer-echtgenoot-en-vader, die zijn leven lang gestreden heeft voor een meer rechtvaardige wereld. In zijn en jouw levensverhaal herken ik hetzelfde diepgewortelde engagement, de weigering om machteloos toe te kijken bij onrecht, en niet het minst: de koppige vastberadenheid van een overtuigd marxist (en 'koppig' staat hier als ondubbelzinnig compliment).
Wat mij opviel in het boek, is de menselijkheid waarmee je over je beroep schrijft. Ik lees niet enkel over ziektes, klachten en symptomen, maar vooral over mensen. Mensen van hier en overal ter wereld, met een geschiedenis en een verhaal. Je stelt ook niet enkel de diagnose van je patiënten, maar meteen die van een ziekmakende maatschappij waar winst op de eerste plaats komt.

Er straalt trouwens een zekere bescheidenheid uit je boek. Je laat geen gelegenheid ongebruikt om de mensen om je heen te bedanken, en je schrijft openhartig over fouten die je gemaakt hebt. Maar laat ik het dan zeggen: Kris, je mag - in eigen persoon - geweldig, geweldig fier zijn op wat je verwezenlijkt hebt.

P.S. Wat zei de uitgever van Dokter van het Volk tegen Kris Merkcx? - "Druk, druk, druk!" Kameraadschappelijke groet - Jonas.'

Prof. em. dokter Jean-Jacques Amy
Gewezen diensthoofd gynaecologie UZ Jette, VUB

'Dit met een vlotte pen geschreven boek heeft me geboeid. Kris beschrijft waarheidsgetrouw hoe hij dacht en handelde. Dat getuigt van intellectuele eerlijkheid. Ik hou heel erg van zijn genuanceerde en bij wijlen zelfs iets kritische terugblik.
De raakvlakken tussen onze overtuigingen en onze betrachtingen springen in het oog,
al heb ik steeds geopteerd om mijn militantisme buiten iedere partijstructuur te blijven houden.
Eén zin in het nawoord van zijn dochter-arts Sofie vat alles mooi samen: 'Na zoveel jaren blijft papa de keuzes die hij maakte trouw, en dat ontroert me diep.'


Brigitte Raskin
Historica en schrijfster

Wat ik zo bewonder aan volhouder Kris Merckx is dat hij nog koppiger is in zijn sociale inzet dan in zijn politieke opvattingen. Hij zegt in een gesprek met Humo: "Electoraal had het meer mogen zijn - kúnnen zijn, als we sommige fouten niet gemaakt hadden. Maar ik geloof dat ik nog altijd mijn best mogelijke bijdrage lever aan de zaak van de werkende mensen - bij ons en in de derde wereld, want ik hou in mijn balans ook rekening met de meerderheid die het moet stellen met minder dan twee dollar per dag." En hij voegt er zelf aan toe dat zijn oude vader hem al veertig jaar lang vraagt: "Kris, had je niet meer bereikt als je bij ons, bij het ACW, gebleven was?" Dat doet me denken aan Louis Tobback die me ooit ongeveer hetzelfde vroeg: "Hadden jullie, achtenzestigers, niet meer bereikt als jullie bij ons, de socialistische partij, terechtgekomen waren?" Die vraag is terecht, maar wanneer ik het hele verhaal van volksdokter Merckx lees die in zijn partijtje bleef en in Hoboken terechtkwam, vind ik dat Merckx in zijn eentje (en met zijn medestanders daar) meer bereikt heeft dan alle anderen van zijn fameuze generatie samen.


Luc Van der Kelen
Editorialist Het Laatste Nieuws

Ooit heb ik eens in een opiniestukje geschreven dat de mensen altijd nog voor Kris Merckx konden stemmen. Beter dat dan voor de partij Blanco. Het was in 1999. Nu zult u zeggen, iemand van liberale inspiratie en een communist, dat gaat niet samen. Toch wel. We zijn bijvoorbeeld allebei tegen het groot kapitaal. Behalve het feit dat te veel geld verzameld in dezelfde hand de kleine man tot knecht maakt, moet ik sinds de grote Kredietcrisis niet meer uitleggen waarom. Het spreekt voor zichzelf. Globale banken veroorzaken globale problemen. Als enkele bankiers de hele financiële wereld naar de verdoemenis kunnen helpen, uw en mijn spaargeld, uw en mijn pensioenplan, dan is er iets dat goed fout loopt. Beter vele kleine risico's dan één supergroot risico.
Ik heb ook altijd gevonden dat in het parlement ook tegenstemmen aanwezig moeten zijn. Mensen die het systeem in al zijn geledingen doen nadenken door het fundamenteel in vraag te stellen. Kris Merckx is zo iemand.
Als politicus is hij nooit uit de marge van de politiek geraakt, maar als arts kun je alleen maar respect voor hem hebben. Zijn boek beschrijft een periode uit onze sociale en politieke geschiedenis sinds de jaren '60. Er zit wat nostalgie bij naar onze jeugd, maar toch ook bewondering voor de vasthoudendheid van deze 'geneesheer voor het volk'. Ik zal nooit de dag vergeten dat rechter Deripainsel dokter Kris Merckx aan een psychiatrisch onderzoek wou onderwerpen. Want wie 'zo tegen alles is, daar moest wel iets mis mee zijn'... Mensen zoals Kris Merckx die consequent zijn met zichzelf. Zoveel zijn er niet. Ze verdienen hun plaats in de geschiedenis van ons volk.

Prof. Fred Louckx
Hoogleraar gezondheidssociologie, VUB

Het gebeurt niet elke dag dat er in Vlaanderen een boek verschijnt over de eerstelijnszorg. Als de auteur bovendien één van de boegbeelden is van een marxistische, radicaal linkse beweging die in België ruim veertig jaar symbool staat voor een andere politiek, zijn de verwachtingen hooggespannen. Het boek beantwoordt daaraan ruimschoots. Het is het relaas van vele jaren moeizaam timmeren aan de weg. Het prille begin van Geneeskunde voor het Volk in de woelige nadagen van mei 68, de ontelbare confrontaties met de Orde van Geneesheren, de strijd om de erkenning van allerlei beroepsziekten, het milieudossier van Métallurgie Hoboken, het 'werken voor de wereld' in een internationale solidariteit, het kiwimodel, het management van de nieuwe groepspraktijken enz. passeren de revue in een opeenvolging van hoofdstukken die je in één stuk verslindt. Met veel zin voor detail en nuance wordt daarbij telkens weer teruggekoppeld naar de structurele wortels van de beschreven problemen. Rudolf Virchow zou het ongetwijfeld geneeskunde als sociale wetenschap hebben genoemd. Dit boek is verplichte literatuur voor elke geneeskundestudent die straks op een zinvolle manier met patiënten wil omgaan. Het toont aan hoe vanuit een consequente visie op mens en samenleving een andere geneeskunde mogelijk is; niet in een verre toekomst, maar vandaag, hier en nu. Geneeskunde voor het Volk heeft een bres geslagen in de zelfgenoegzame institutie die de geneeskunde in ons land al te lang is geweest. Die bres kan worden vergroot. Het boek wil dan ook geen monument zijn voor wat in het verleden is gepresteerd, maar een warme oproep om meer. Weitermachen!

Prof. dokter Herman Mielants
Hoogleraar reumatologie, Universiteit Gent

Kris Merckx heeft gedurende enkele decennia een zeer moedige en eerlijke strijd uitgevochten tegen de Orde van Geneesheren. En alhoewel het ik niet altijd volledig eens ben met zijn gedachtegoed, was in deze strijd zijn standpunt uitermate rechtvaardig. Het idee om als geneesheer te werken aan terugbetalingstarief zonder remgeld aan de patiënt te vragen, past volledig in zijn visie van solidariteit met de minst bedeelden uit onze maatschappij en had niets te maken met persoonlijk voordeel of ronselen van patiënten.

Ikzelf ben in strijd met de Orde gegaan naar aanleiding van de “pro Justitia” tegen Prof. Amy , omdat gedreigd werd beslag te leggen op zijn roerende goederen wegens niet betaling van zijn bijdrage aan de Orde (zie pag. 166). Toen hebben 63 Vlaamse academici-artsen zich solidair verklaard en beslist hun bijdrage aan de Orde niet meer te betalen. Ondanks alle dreigingen hebben een 20-tal dit bijna 5 jaar volgehouden.

De Orde is een corporatistische organisatie die eerder denkt aan het vrijwaren van de (financiële) belangen van zijn leden dan aan het verdedigen en vrijwaren van een kwaliteitsvolle geneeskunde met vooral respect en aandacht voor de patiënt. De Orde van Geneesheren is tegelijkertijd aanklager, onderzoeker en rechter. De Orde creëert uitzonderingsrechtbanken. Alhoewel de Orde actueel, mede dank zij Kris Merckx, wel van zijn macht heeft ingeboet, blijft het een ondoorzichtig en ondemocratisch orgaan, dat totaal hervormd moet worden. Alle mogelijke wetsvoorstellen hebben uiteindelijk praktisch nog geen veranderingen teweeggebracht. Kris je hebt hierin schitterend werk gedaan maar de strijd is nog niet gestreden, anderen moeten het afmaken. Enorm proficiat met dit boek. Ik heb ervan genoten.

Prof. em. dokter Marc De Meyere
departement huisartsgeneeskunde, Universiteit Gent

Met heel veel plezier heb ik dit relaas over een stukje sociale, politieke geschiedenis van de laatste 4 decennia doorgenomen, vooral dan het deel over de Orde van geneesheren. Niet het minst omdat ik er ook nauw bij betrokken was, maar dan buiten de PVDA. Emoties nemen hier een centrale plaats in.

De lezer zal zich VERWONDEREN over de domheid en paniekvoetbal van de gevestigde magistratuur, in collusie met de Orde van Geneesheren: brutaliteit van de politie is daar een emanatie van. Dat men iemand als Kris Merckx hiervoor in de gevangenis zet en hem psychiatrisch laat onderzoeken is een macabere grap, maar wel zeer pijnlijk voor hemzelf, zijn vrouw en zijn kinderen.

Ik blijf de artsen van PVDA en hun ganse beweging BEWONDEREN: de strijd van David tegen Goliath,waarbij ze door de kracht van de solidariteit hebben kunnen bekomen dat ze nu nog steeds geen liggeld betalen aan de Orde. De andere honderden artsen die ook de huidige Orde van Geneesheren contesteren zijn daar niet in geslaagd.

Met VERONTWAARDIGING zal de lezer vaststellen dat de wetgevende macht er na 35 jaar er nog altijd niet in geslaagd is een alternatief uit te werken voor de huidige ondemocratische Orde van geneesheren. Wetsvoorstellen genoeg, maar de wil ontbreekt.

ONTROEREND hoogtepunt is de speech van de vader van Kris op de algemene vergadering van de CM in Luik 1980: verplichte literatuur voor veel studenten. Het bewijst dat goedvertolkte verontwaardiging kan leiden tot pakkende, volkse interventies die de bijdrage van de 'flauwe' vertegenwoordiger ver overstijgen.

Je hoeft geen lid te zijn van de PVDA om te genieten van dit boek. Het zal Kris niet verwonderen dat ik in de verscheurende keuze tussen hem en zijn vader duidelijk opteer voor het wijze standpunt van zijn vader die zich niet kon verzoenen met de partijpolitieke uitgangspunten van de PVDA. Ik hoop dat hij dit met de mantel der liefde kan bedekken.

Johan Anthierens
'Postume commentaar', bezorgd door Brigitte Raskin

In het stadscentrum van Hoboken bellen wij aan de groepspraktijk van Kris Merckx, om adressen van mensen met zieke kinderen. De living van Merckx is één grote studeerkamer, hij en een jonge vrouw aan een tafel zijn in leerstof verdiept, tussen die ernst door maken leuke kinderen leven. De dokter, zacht en vriendelijk, verstrekt het gevraagde en resumeert de toestand. Dat het niet alleen om de koeien en de kinderen gaat maar ook werknemers van de Métallurgie in fysiek verval verkeren en onder hen de gastarbeiders weinig of geen medische attentie genieten. Ik denk dat het de derde keer is dat ik Merckx in levende lijve meemaak, hij lijkt rustiger geworden, minder geagiteerd. Is hij onze Pater Damiaan, die met andere volksdokters in het melaatse Hoboken de aan hun lood overgelatenen helpt? (Knack, 10 mei 1978)

Maya Detiège
Kamerlid sp.a en apotheker

Beste Kris,
Brussel, 8 oktober 2008. Bij de persvoorstelling van 'Het spook van 68, de ontsporing van een ideaal' van o.a. Wim Schamp, Gust De Meyer en Frank Thevissen, krijgt alles wat nog maar naar links ruikt een veeg uit de pan. Uit verveling blader ik wat door het boek en mijn oog valt op de titel 'Van Marx tot Merckx'. Ik lees een eerbetoon aan jou, oprichter van Geneeskunde voor het Volk. Ik citeer letterlijk: 'Hoe verging het achteraf de zelfverklaarde revolutionairen en hun erfgenamen? Wat Vlaanderen betreft hebben ze op één uitzondering na allen de revolutie afgezworen'… ' Niemand twijfelde eraan dat de jonge Merckx, net als zijn tijd- en naamgenoot Eddy Merckx, een glanzende en internationale carrière tegemoetging. Merckx II paste echter voor de carrière. Merckx wou zijn talenten enkel nog ter beschikking stellen van de verworpenen der aarde. Hij hield woord.'
Wat een eerbetoon.
Voor de rest erger ik me mateloos aan het sfeertje van populisme tot zelfs rechts-extremisme dat er op deze boekvoorstelling hangt.
De arrogantie van rechts Vlaanderen is terug, denk ik. En eigenlijk is ze nooit weg geweest. Ik herinner me een oproep van de orde der apothekers een aantal jaar geleden. Alle Antwerpse apothekers van socialistische strekking werden op het matje geroepen omdat we voor de aflevering van geneesmiddelen plastic zakjes gebruikten met een bedrijfslogo. Of ik mijn beroep goed uitoefende of niet was niet relevant. Ik stelde hen voor om uit naam van al de apothekers te spreken omdat we toch allemaal voor hetzelfde bedrijf werkten. Mijn voorstel werd onthaald met een straf: 'censuur'. Ik voelde me gekrenkt in mijn eer.

Door de orde hebben we elkaar jaren later leren kennen. In onze gezamenlijke strijd tegen dit rechts bastion, valt me op hoe gedreven, perfectionistisch en intelligent je bent.
Mijn respect en waardering heb je. En ik ben benieuwd of de heren Schamp, De Meyer en Thevissen dit ook nog zullen hebben, wanneer je samen met mij de orde afschaft.


Magda De Meyer
Erequaestor Kamer van Volksvertegenwoordigers

Beste Kris,

Ik heb je boek in stukjes en brokjes gelezen en gisteren het laatste stukje verorberd, het was heel leuk om onze gezamenlijke achtergrond te erkennen als mei-68'ers.
Ook ik ben groot geworden met de anti-Vanden Boeynantsbetogingen ('tictac pontiac Vanden Boeynants is ne zak'). Als jonge snotter was ik gefascineerd door Karel Heirbaut, Frans Wuytack en Jan Cap die samen met Karel Maes van de KP mijn geestelijke vaders vormden in het Groot Arbeiderscomitee Waasland. De historische mijnwerkersstakingen maakte ik mee als vormingswerker van het ABVV. Toen ik als regionaal correspondent van De Morgen de Boelwerfstakingen versloeg werd ik door de redactie op non-actief gezet wegens 'te betrokken' bij de zaak…
Die betrokkenheid ben ik (god zij dank! - tja, mijn katholieke achtergrond kan ik niet verloochenen) nooit kwijtgeraakt en jij ook niet. Het ademt uit je boek, het zit tussen de regels en springt je tegemoet op elke bladzijde.
Ja, ik beken: ik ben als eerstejaarsstudent in Leuven ook nog lid van Amada geweest maar ze waren mij wat te dogmatisch toen, ik ruilde ze in voor de RAL die mij al vlug al te intellectualistisch was om tenslotte te landen bij de SP(a) omdat ik ervan overtuigd was en ben dat je alleen politiek iets kunt veranderen en dat je daar een grote partij voor nodig hebt om ècht te kunnen wegen op het beleid...

Beste Kris, we hebben verschillende wegen gekozen maar willen wel hetzelfde: een maatschappij waar de mens centraal staat in plaats van de winst, waar het gaat om kameraadschap en solidariteit, zowel dichtbij als veraf. We hebben elkaar gevonden in de strijd tegen de Horde van Geneesheren die voor mij niets meer is dan een corporatistische club waar eigenbelang het grootste goed is.
Jouw Geneeskunde voor het Volk is in de gezondheidszorg van ons land een mijlpaal. Arm maakt ziek en ziek maakt arm, nog altijd en meer dan ooit. Dat is de reden waarom we het nooit mogen opgeven.
Je boek staat als een huis en ik wil je er dan ook oprecht proficiat voor wensen. Hopelijk kan het de generatie na ons inspireren om te gaan voor wat echt telt in het leven: de weldoende warmte van wereldwijde solidariteit!

Hartelijke groeten