Op mensenmaat Bekijk groter

Op mensenmaat

Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken

9789064455070

Verkrijgbaar

Op mensenmaat geeft een stem aan wie de crisis aan den lijve ondervindt en reikt stof aan voor een socialisme zonder blauwe plekken, voor een maatschappijvisie op mensenmaat. Stof tot debat, stof tot verandering..

Meer details

15,00 € incl. btw

Datasheet

UitgeverijEPO
Jaar van uitgave2009
Bindwijzepaperback
Aantal pagina's272p.

Meer informatie

Jarenlang waren alleen de free marketeers te horen. In allerlei burgermanifesten hoorde je: het eigenbelang zorgt voor de economie en voor de welvaart. Een moderne ketter die anders durfde te beweren. De financiële crisis heeft die heilige huisjes omvergeblazen. Banken en bedrijven staan beduusd in de bedelrij voor steun van de vermaledijde overheid.

We staan voor turbulente tijden. Werkloosheid? Flexibiliteit? De pensioenen en sociale uitkeringen naar omlaag? De openbare dienstverlening afbouwen? Hoezo, na de crisis precies dezelfde recepten als ervoor?

Op mensenmaat geeft een stem aan wie de crisis aan den lijve ondervindt. Het vertrekt vanuit de buik van de samenleving. Het reikt eenvoudige, haalbare maatregelen aan: een overheidsbank, geen afdankingen in bedrijven die winst maken, btw-verlaging op gas en elektriciteit, het kiwimodel.
Vandaag zijn we allemaal socialisten, schreef het magazine Newsweek onlangs. Op mensenmaat kijkt verder dan het eendagssocialisme. Het reikt stof aan voor een socialisme zonder blauwe plekken. Stof voor een maatschappijvisie op mensenmaat. Stof tot debat, stof tot verandering.

Met een nawoord over het programma van Jean-Marie Dedecker.

Auteurs

Van dezelfde auteur:

Peter Mertens

Peter Mertens is auteur, socioloog, voorzitter van de linkse PVDA, en columnist op Knack.be. Voor zijn boek Hoe durven ze? (2011)kreeg Peter in 2012 de ‘Prijs Jaap Kruithof’. Het groeide uit tot een bestseller en werd een van de meest verkochte politieke boeken van de laatste decennia. Begin 2016 werd Peter door de lezers van Humo in de jaarlijkse Pop Poll uitgeroepen tot 'politicus van het jaar'.


Persartikels

HUMO (24-08-2010)
Dimitri Verhulst: "Iemand van de PVDA zal niet zo gauw een podium krijgen van de VRT, terwijl bijvoorbeeld Peter Mertens een zeer valabel politicus is. Zijn boek Op Mensenmaat. Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken was een eye-opener voor mij."

www.cuttingedge.be (18-05-2009)
"Een verademing... Op mensenmaat lezen is pijnlijk confronterend. Je wordt er gefrustreerd en moedeloos van. Maar is woede niet beter dan onverschilligheid door desinformatie? Mertens slaat nagels met koppen én biedt alternatieven. Het toont een verfrissende manier van politiek bedrijven: duurzaam, eerlijk, geïnspireerd en vooral ‘op mensenmaat'.
Volledige recensie: www.cuttingedge.be

www.uitpers.be (april 2009)
Socialisme is eigenlijk gewoon de praktische omzetting van logische antwoorden op maatschappelijke problemen. Zo zou ik de rode draad formuleren van het boek van Peter Mertens’ boek, Op mensenmaat. (...)
Peter Mertens heeft me evenwel aangenaam verrast. Hij spreekt duidelijk een andere taal en geeft inderdaad, zoals op de achterflap staat’ een stem aan ‘de buik van de samenleving’. Zijn boek komt ook op een cruciaal moment. (...)
Mertens boek is helder en simpel in het formuleren en analyseren, zoals de titel aangeeft, ‘op mensenmaat’. Hij doet ook weinig anders dan logisch boerenverstand hanteren. Daarmee toont hij dat het socialisme synoniem kan staan voor een nuchtere en gezonde maatschappijvisie die het merendeel van de bevolking ten goede kan komen. Dat is wat het boek ook zo sterk maakt. Hij illustreert dat met voorbeelden. (...)
Ik heb het boek in een paar uur uitgelezen. De heldere, simpele maar allesbehalve oppervlakkige beschouwingen maken dat het boek leest als een trein. Mertens heeft duidelijk het juk van de oude dogmatische betweterigheid, waar zijn partij behoorlijk last van had, ver van zich afgeworpen. Hij toont dat politiek geen complexe materie hoeft te zijn, dat het over reële dingen gaat, die met eenvoudige maatregelen kunnen aangepakt worden. En toch is hij de antipode van de ‘populist’. Wat hij doet is de ideologie terug een plaats geven in de politiek, geen dogma’s maar een verfrissende rationele hantering van marxistische principes. Zijn boek verdient het om gelezen te worden, en zijn discours verdient een plaats in het politieke debat. Een overtuigend boek. lees de volledige recensie online

Blog van het AFF (17-03-2009)
In ... "Op mensenmaat. Stof voor een socialisme zonder blauwe plekken", wordt de economische crisis die ons de laatste maanden treft op een verbluffend rake manier uitgelegd. Hoe het allemaal beter zou worden met de privatisering en liberalisering, maar banken en bedrijven nu onbeschaamd hulp vragen aan de vermaledijde overheid. Nog meer flexibiliteit, minder openbare dienstverlening en meer afbouw van de sociale zekerheid bieden geen oplossing; betere uitwegen zijn: een overheidsbank, een moratorium op afdankingen voor winstgevende bedrijven, een openbare aanbesteding die de prijzen drukt voor geneesmiddelen... Maatregelen die voor de hand liggend zijn, maar afgeblokt worden omdat men de ideologische grondslagen van het kapitalistisch systeem niet in vraag wil stellen. (...)
Als men even verder wil kijken dan de gemiddelde krant en politieke partij voorhoudt, worden de ‘realistische’ oplossingen van Peter Mertens realistische oplossingen (zonder aanhalingstekens, zonder reserves over de haalbaarheid en opportuniteit). Is het zo gek dat voor winstgevende bedrijven in deze tijden van crisis een stop komt op de uitkering van dividenden, om behoud van de tewerkstelling mogelijk te maken? Wat is het belangrijkste: de winst of de mensen?
lees de volledige bespreking online

Commentaren

Ferre Wyckmans, algemeen secretaris LBC-NVK (ACV):

'Met zijn "op mensenmaat" geschreven boek weet Peter Mertens op een zeer leesbare wijze de klemtoon te leggen die in al teveel analyses over de crisis en de aanpak ontbreekt. De vakbondsvisie, gebaseerd op een schreeuw voor meer zekerheid voor werknemers, wordt al te weinig gehoord. Terwijl zekerheden uitgerekend de zwaksten moeten dienen. Dat zijn in de regel de werknemers, de uitkeringstrekkers… De auteur slaagt erin om in begrijpelijke taal en met verhalen "uit het leven gegrepen" duidelijk te maken wat de neoliberale politiek in het algemeen en de recente crisis in het bijzonder aan gevolgen in petto hebben voor diegenen die hun inkomen via arbeid moeten verwerven.
In de regel worden analyses van deze orde met statistieken, grafieken en minder verhelderend cijfermateriaal onderbouwd of toegelicht. Er staat in het ganse boek één grafiek en hij is meteen ontnuchterend sterk: de evolutie van de gigantische nettowinsten van de 200 grootste industriële firma's. Meteen een remedie tegen elke boodschap dat het nog maar eens aan de werknemers zou zijn om de crisis te betalen.
Wie een beetje syndicale gevoelens heeft, behoort te weten dat er nood is aan een tegenmacht en dus ook nood aan een tegenvisie. Besparingen, inleveringen, meer flexibiliteit in loonberekening en in arbeidsprestaties… het kunnen en mogen niet nogmaals de recepten zijn met het oog op de zogenaamde crisisaanpak die werknemers worden opgelegd. Die boodschap krijgt te weinig kans, ook in de media. De economisch sterkere krachten slijten echter met tergend gemak hun afbraak- en besparingsscenario's. Goed dus dat - wars van zwaar ideologische citaten - de andere zijde van de medaille leesbaar wordt beschreven.'

Koen Steel, gewezen voorzitter KWB:
'Zullen we massaal op Tine Van Rompuy stemmen om haar broers, Erik en Herman, te doen schrikken? Wie met die gedachte speelt, kan betere argumenten vinden in het boek van partijvoorzitter Peter Mertens. Een evenwichtiger en overzichtelijker analyse van de financieel-economische crisis heb ik nog maar zelden gevonden.
De nieuwe PVDA heeft niet langer de waarheid in pacht, maar nodigt uit tot debat. "Er is een betere wereld mogelijk," schrijft Peter Mertens, "want - en hij parafraseert Gandi - er is genoeg voor ieders behoefte, niet voor ieders hebzucht" (p. 234).
Peter Mertens vraagt om het socialisme niet af te voeren "omdat het bij de eerste pogingen niet geslaagd is". In het boek staan tientallen voorbeelden die illustreren wat hij daarmee bedoelt.
Ik was vooral getroffen door twee passages. Eentje over de heroprichting van openbare banken ('kiwibanken') als belangrijkste maatregel om de pensioenen en de spaarcenten te beschermen. En eentje over inspraak en solidariteit om figuren zoals Karel Van Eetvelt (Unizo, nieuwe regent Nationale Bank) af te houden, die anders hun dromen over de afschaffing van het brugpensioen en verdere lastenverlaging dit najaar zullen proberen door te drukken.'

Ludo De Brabander, in zijn recensie op www.uitpers.be
'Ik heb het boek in een paar uur uitgelezen. De heldere, simpele maar allesbehalve oppervlakkige beschouwingen maken dat het boek leest als een trein. Mertens heeft duidelijk het juk van de oude dogmatische betweterigheid, waar zijn partij behoorlijk last van had, ver van zich afgeworpen. Hij toont dat politiek geen complexe materie hoeft te zijn, dat het over reële dingen gaat, die met eenvoudige maatregelen kunnen aangepakt worden. En toch is hij de antipode van de 'populist'. Wat hij doet is de ideologie terug een plaats geven in de politiek, geen dogma's maar een verfrissende rationele hantering van marxistische principes. Zijn boek verdient het om gelezen te worden, en zijn discours verdient een plaats in het politieke debat. Een overtuigend boek.' (een link naar de volledige bespreking vindt u onder "persreacties")

Dirk Tuypens, schrijver, acteur
'Peter Mertens is dezer dagen te gast bij verschillende programma's op radio en televisie. Dat is opmerkelijk. Totnogtoe werd de PVDA zowat systematisch uit de populaire media geweerd. Die plotse media-aandacht zal wel iets te maken hebben met het feit dat de PVDA begin vorig jaar een significante vernieuwing doorvoerde en Peter Mertens als nieuwe voorzitter aan pers en publiek voorstelde. Men wil dan uiteraard wel eens weten wat die nieuwe rode frontman zoal te vertellen heeft. Niet veel reden tot euforie, zou je kunnen denken. Een nieuw gezicht is voor de perslui niet meer dan een leuk fait divers, straks volgt wellicht opnieuw de akelige stilte. Maar ik geloof dat hier meer aan de hand is. Het lijkt er sterk op dat men opgemerkt heeft dat Peter Mertens een valabel verhaal heeft. Ik denk dat men begint te begrijpen dat die vernieuwde PVDA wel eens een politiek geluid zou kunnen voortbrengen dat niet meer genegeerd kan worden. Het zou dus wel eens kunnen dat de nieuwe voorzitter voortaan met regelmaat zijn opwachting zal maken op radio en televisie.
Er is iets opvallends aan die media optredens van Peter Mertens. Hij kan dat namelijk niet zo heel erg goed. Hij laat zich makkelijk overdonderen door gehaaide en geroutineerde mediabeesten als Dedecker, Dewinter en De Wever. Hij oogt altijd wat nerveus, vindt soms niet meteen de juiste woorden en argumenten, struikelt en hapert zo nu en dan al eens. 'Hij heeft een beetje mediatraining nodig', wordt dan al gauw gezegd. Ik zou het hem willen afraden. Want wie goed kijkt, ziet een open en eerlijk man, zonder persoonlijke agenda, zonder verborgen belangen, een man met een sociaal politiek verhaal in het belang van iedereen. Natuurlijk past hij niet zo goed in al die praatprogramma's. Omdat die niet geconcipieerd zijn voor mensen met een consistent verhaal. Het zijn schertsvertoningen, flauwe rondjes krachtpatserij voor bullebakken. Wie het hardst kan schreeuwen, heeft gelijk. Uitgelezen terrein voor populisten, die hun programma als marktkramers aan de man brengen. Een integer politicus, voor wie politiek een zaak is van redeneren, van verhalen met een begin, een midden en een einde, heeft in die loze praatbarakken eigenlijk niets verloren. Wat mij betreft, doet Peter het dus uitstekend.
Peter Mertens heeft zijn verhaal te boek gesteld. Daar is het veel meer op zijn plaats. Wie het verhaal wil kennen, zal zich dus de moeite moeten getroosten de 262 bladzijden die het telt te lezen. Het laat zich nu eenmaal niet samenvatten in een paar kreten of slagzinnen. En zo hoort het ook voor een politiek verhaal dat niet alleen zichzelf maar vooral de mensen serieus neemt.
Men heeft mij jarenlang beschuldigd van lidmaatschap van de PVDA. Ik heb dat altijd ontkend. Om de doodeenvoudige reden dat het niet waar was. Vandaag ligt het anders. Sinds de PVDA vorig jaar haar vernieuwing doorvoerde, ben ik wel degelijk lid. En daar kom ik dan ook volmondig voor uit. Ik denk namelijk dat we in tijden leven waarin een mens niet anders kan dan partij kiezen en kleur bekennen. Waarom de PVDA? Lees het boek van Peter Mertens. Voor zijn verhaal teken ik.'

Rachida Lamrabet, auteur
'Je dreigde lethargisch te worden door de financiëel-economische crisis. Dit boek haalt je uit de verdwazing. Mertens verschaft op een glasheldere wijze inzicht in de destructieve mechanismen van het kapitalisme en de ongelimiteerde vrije markt. De concrete oplossingen die hij voorstelt zijn verbijsterend eenvoudig en voor de hand liggend en toch kronkelen politici en staatsleiders zich in de onmogelijkste bochten om de indruk te wekken dat dit geen realistische voorstellen zijn. De grootste verdienste van dit boek is dat het je achterlaat met een gevoel van woede, gelukkig, want woede is de aanzet tot actie en verandering.'

Luc Van der Kelen, commentator Het Laatste Nieuws
'De PVDA van Peter Mertens is lang niet meer de doctrinair verstarde marxistische partij van vroeger. Ook uit dit boek blijkt dat de partij ideologisch dichtbij het ABVV en de linkerzijde van de sp.a staat. Al wat ze nog nodig heeft, is iemand die het evengoed kan zeggen als Jan Marijnissen. Als dat gebeurt, dreigt de helft van de sp.a weg te lopen.'

Eddy Van Lancker, federaal secretaris ABVV
'Het boek Op mensenmaat van Peter Mertens, zowat een kroniek van een onaangekondigde en onafwendbare crisis, doet zijn titel alle eer aan. Het is een glasheldere, maar vooral begrijpbare analyse van een ultraliberaal maatschappijmodel, geïllustreerd door herkenbare en uit het leven gegrepen voorbeelden. Het is een vrij objectieve evaluatie van de huidige crisis. Het boek bespreekt niet alleen oorzaken en gevolgen van deze crisis, maar geeft ook een aanzet tot een noodzakelijke linkse remedie voor deze rechtse kwaal.
Een aanrader voor hen die linksprogressief denken, verplicht leeswerk voor diegene die dat nog niet doen.'

Lode Van Outrive, gewezen lid van het Europees Parlement
'Peter Mertens: vlijmscherp en ongelooflijk juist.
De auteur had ook nog het zo belangrijke onderwijsbeleid even kritisch in zijn analyse kunnen betrekken. Immers, hoe hoger het onderijs, hoe meer ouders en/of de studenten zelf moeten betalen: dat heet individuele verantwoordelijkheid. Hoe hoger het onderwijs, hoe meer het in de handen wordt gegeven van de private handel en nijverheid: dat heet privatisering en publiek-private samenwerking. Een neo-liberaal beleid en een socialistische minister van onderwijs... Ook dat kan!
Maar hetzelfde zien we op zoveel andere maatschappelijke domeinen gebeuren waar de sp.a gewoon mee deelneemt aan het liberale vrije marktbeleid. Vandaar dat die partij natuurlijk niet meer in staat is een kritische analyse van dat beleid te maken en te wijzen op de nefaste gevolgen voor de mensen. De PVDA doet dat dus wel en het boek van voorzitter Peter Mertens is daarvan de verwoording. Het is gewoon indrukwekkend en het moet wijd verspreid en gelezen worden. De auteur kent het liberale vrije marktsysteem ongelooflijk goed en wijst met harde feiten op de sinistere gevolgen voor de gewone mensen. Hij heeft ook rake ideeën over hoe het allemaal anders kan, o.a. met doorgedreven solidariteit en juist opgevatte inspraak. Gelukkig is er nog zoveel democratie in ons land dat zelfs socialistische diversiteit mogelijk is en dat zulke socialistische partij als de PVDA kan fuctioneren en zeker inhoudelijk totaal afstand kan nemen van een andere partij die zich ook nog socialist noemt. De PVDA stelt zich nu open voor al wie echt links progressist... maar zich evengoed socialist mag noemen.'

Fred Louckx, Hoogleraar Gezondheidssociologie VUB
'Het boek van Peter Mertens is een degelijk onderbouwde, vlot geschreven, bijwijlen zelfs grappige voorzet voor het hoognodige reveil van de politieke linkerzijde. Geen drammerige hoofdstukken gelardeerd met citaten van de heilige Drievuldigheid, maar een boek waarin het begrip socialisme op een hedendaagse, ongecomplexeerde, maar tegelijk radicale manier wordt neergezet. Een heldere maatschappij-analyse gekoppeld aan concrete, realistische actievoorstellen voor vandaag, niet voor een verre toekomst na het bestormen van het Winterpaleis. Het boek is een warme oproep om vandaag - meer dan ooit - in beweging te komen en niet langer als passieve toeschouwers toe te kijken hoe de Titanic zinkt. Een aanrader voor al wie morgen niet wenst te ontwaken met een politieke kater!'

Jan Blommaert, Finland Distinguished Professor Linguistic Anthropology
'Eindelijk hebben we een robuust linkse parler vrai in dit land, na twee decennia waarin "de dingen zeggen zoals ze zijn" een rechts en uiterst rechts privilege was. Mertens geeft ons een onomstootbare reeks feiten en overwegingen en slaat daarbij spijkers met koppen. De feitenbasis van het boek is indrukwekkend.
Dit boek is relevanter dan ooit. Twee decennia lang kwam het enige alternatief voor het dominante beleid vanuit de rechtse en extreem-rechtse hoek. Eindelijk krijgen we met het boek van Mertens een geloofwaardig links alternatief.
Dit is robuust links zonder links-populistisch te worden. Mertens weigert mee te drijven met de populistische stroom. Hij onderbouwt zijn argumenten met solide feiten en verbanden, gedragen door een stevige marxistische analyse. Degenen die denken dat socialisme zijn tijd heeft gehad moeten dit actuele en overtuigende boekje maar eens lezen.'

Jonas Geirnaert, Prijs van de Jury Filmfestival van Cannes 2004 en Neveneffecten (VRT-TV)
'Een meer-dan-briljant boek waarop ik al heel lang zit te wachten. Peter Mertens neemt oorzaken en gevolgen van de huidige financiële crisis onder de loep. Maar waar andere opiniemakers blijven steken in het herkauwen van halfslachtige analyses als "hebzucht van de bankiers" en "gebrek aan transparantie", gaat Mertens keihard tot op het bot. De zelfs door zogenaamde socialisten bejubelde vrijemarkteconomie, formerly known as kapitalisme, heeft haar schijn van stabiliteit verloren, en Mertens grijpt het financiële debacle aan om veel breder te gaan. Hij waarschuwt voor de verdere uitverkoop van de publieke sector, de verdere uitholling van sociale en syndicale verworvenheden, en de nefaste roofbouw op het milieu en klimaat. In enkele passages kan Mertens zijn kwaadheid nauwelijks verhullen, want eens te meer dreigen de verkeerde partijen garen te zullen spinnen uit de miserie van anderen. Ik genoot in het bijzonder van het hoofdstuk waarin de auteur in amper twintig pagina's brandhout maakt van de figuur Jean-Marie Dedecker. Het boek is geen gratuite aanklacht, maar schuift ook linkse, sociale oplossingen naar voor. Geen utopische denkbeelden, maar concrete alternatieven die vaak hun haalbaarheid al bewezen hebben in het buitenland, een welkom tegengif voor de stortvloed aan antisociale en kortzichtige maatregelen die ons boven het hoofd hangen. Last but not least: Op mensenmaat is ook op mensenmaat geschreven, met heldere bewoordingen en toepasselijke metaforen, en in een aanstekelijke no-nonsensstijl. Een absolute aanrader voor iedereen die een rood potlood kan vasthouden.'

Eric Goeman, woordvoerder Attac Vlaanderen, voorzitter Democratie 2000
'Eindelijk een boek over het leven van gewone mensen in het tijdperk van het neoliberalisme voor gewone mensen. Peter Mertens wroet in de buik van het kapitalisme en laat ons een systeem ontdekken dat goed is voor een minderheid, maar slecht voor de meerderheid en dus zeker voor het samenleven als geheel. Hij maakt de breuk met de oude politiek van CD&V, Open VLD en SP.A en zoekt een maatschappijvorm die bereid is de solidariteit tussen mensen te organiseren. Hij geeft op een populaire wijze, helder, recht voor de raap, onthullend maar altijd vanuit een sterk ethisch kader, een stem aan de werkende en werkloze gewone mensen. En laten ze nu niet zeggen dat dit populisme is. Op mensenmaat is een krachtig pleidooi voor een samenleving die recht doet aan de menselijke waardigheid van ieder individu, maar altijd met het oog op de verdediging van alle zwakken die weggesaneerd worden. Een pleidooi tegen de ongebreidelde vrije markt, de cultuur van de poenpakkers, de hebzucht van de speculanten, maar altijd met klare eenvoudige alternatieven voor een wenkend perspectief. Voor een democratisch socialisme op mensenmaat. Peter Mertens opent opnieuw het broodnodige socialismedebat. Op mensenmaat is een brug naar een open debat, een zoektocht naar pistes voor een samenleving op mensenmaat. Onontbeerlijke lectuur temidden de chaos van de financiële; economische en ecologische crisissen en in het vooruitzicht van een electorale krachtmeting waarin rechts haar opmars wil verzilveren.'