De rattenvanger van Hameln Bekijk groter

De rattenvanger van Hameln

De Wereldbank, armoede en ontwikkeling

9789064453755

Sold out

Arme mensen wonen in overgrote meerderheid in arme landen en hebben een ontwikkelingsbeleid nodig, geen armoedebestrijding. Francine Mestrum zoekt naar elementen voor een ander beleid.

Meer details

22,00 € incl. btw

Datasheet

UitgeverijEPO
Jaar van uitgave2005
Bindwijzepaperback
Aantal pagina's224p.

Meer informatie

De Wereldbank integreert concepten van de derdewereldbeweging in haar neoliberale vertoog zodat ze een heel andere betekenis krijgen. Dat geldt voor armoede, sociale bescherming, sociale ontwikkeling, cultuur, empowerment enz. De Bank werkt op die manier als een rattenvanger van Hameln. Ze fluit ogenschijnlijk in de taal van de sociale bewegingen, ze neuriet de concepten van de ngos en van de vakbonden, maar haar deuntjes horen in een heel andere muziek thuis. De Bank geeft de toon aan voor andere internationale instellingen, het IMF, de UNDP, enz. Ook de millenniumdoelstellingen trekt ze naar zich toe, zonder ook maar iets te veranderen aan haar neoliberale beleid. Maar dat beleid heeft al twintig jaar lang meer ellende en armoede veroorzaakt dan het oplost. Arme mensen wonen in overgrote meerderheid in arme landen en hebben een ontwikkelingsbeleid nodig, geen armoedebestrijding. Francine Mestrum zoekt naar elementen voor een ander beleid. Want er is wel degelijk een andere wereld mogelijk. Een boek over het vertoog als plek van macht en verzet.

Auteurs

Francine Mestrum

Francine Mestrum is doctor in de sociale wetenschappen, gespecialiseerd in ontwikkelingsproblematiek. Zij werkt als internationaal congrestolk en is door haar ervaring erg vertrouwd met het functioneren van internationale instellingen.


Persartikels

De Morgen (11-03-2006)
Goed en toegankelijk boek over Wereldbank

Kritisch Lezen op www.vrijzinnighumanisme.be - Bart Goeteyn (08-02-2006)
Als tropisch landbouweconoom en -socioloog van opleiding zou ik mij volmondig achter Mestrums analyse kunnen scharen, ware het niet dat een kritisch filosofische houding me parten speelt. De armoedebestrijding van de Wereldbank wordt in dit boek met rede kritisch doorgelicht en bestempeld als een weinig visionair verlengstuk van het neoliberaal discours. (...) Deskundig maakt zij brandhout van de weinig bevlogen strategieën van de Wereldbank en waarschuwt zij ngo's om niet blind mee te stappen in een humanitair opgevijzelde koopmanslogica. Maar ondanks haar scherpe beoordelingen, vallen haar inconsequenties aan te wijzen, waarmee ook zij zich dreigt te ontpoppen tot een soort rattenvanger van Hameln.

Het Vrije Woord (02-01-2006)
Interview van Frank Stappaerts met Francine Mestrum - www.vrijzinnighumanisme.be

Oikos (december 2005)
De consequente manier waarop Mestrum de neoliberale ideologie van de Wereldbank dissecteert is indrukwekkend. (…) Mestrums analyse is tot slot ook uitdrukkelijk bedoeld als een waarschuwing aan de vele NGO’s die het veranderend discours van de Wereldbank – met meer aandacht voor goed bestuur, cultuur en democratie – lijken te verwelkomen.

Muziek & Woord Klara (december 2005)
Dat een en ander utopisch klinkt, geeft Mestrum zelf toe, maar de boosheid en bezorgdheid die uit dit boek spreken sieren de auteur.

Vrijbuiter! (december 2005)
Op meesterlijke wijze ontmaskert Francine Mestrum de drogredeneringen van de Wereldbank. (…) Behalve een aanklacht is dit boek dus ook een oproep om kritisch te zijn, om het laagje verbaal klatergoud weg te krassen dat op het officiële discours over de armoedebestrijding kleeft.

Nederlandse Bibliotheek Dienst (18-11-2005)
De schrijfster heeft al eerder een veelbesproken boek gepubliceerd, Globalisering en armoede (2002). Het onderhavige boek gaat over het neoliberale beleid dat begrippen en taal van sociale bewegingen overneemt, maar meer ellende veroorzaakt dan oplost. Het wil aantonen dat de millenniumdoelstellingen de armoede niet oplossen, dat armoedebestrijding geen ontwikkeling is, en dat internationale instellingen concepten van de derdewereldbeweging gebruiken en er een andere betekenis aan geven. Tenslotte reikt het elementen aan voor een ander beleid. Het boek is helder en geëngageerd geschreven, geeft uitvoerige analyses en is in het licht van de noodzakelijke alternatieven voor het huidige neoliberale beleid een sterke aanrader. Geschikt voor een tamelijk breed publiek. (Drs. J.L.A. Versteijnen).

Standaard der Letteren (18-11-2005)
Voor Mestrum is het overduidelijk: bij de organisatie (de Wereldbank, nvdr) is in wezen niets veranderd. De koerswijzigingen die de bank gemaakt lijkt te hebben door de ontwikkelingslanden zelf meer inspraak te geven, zijn volgens haar cosmetische operaties. Haar argumenten zijn sterk.

Trends (10-11-2005)
De Wereldbank werkt als de rattenvanger van Hameln: met een deuntje dat verleidelijk klinkt in de oren van de sociale bewegingen, bezingt ze de armoedebestrijding. Maar ze verandert haar neoliberale beleid niet, dat volgens sociologe Mestrum (ULB) alleen maar meer ellende teweegbrengt in de arme landen.

MO* (november 2005)
De basisstelling van de Rattenvanger van Hameln is dat de Wereldbank met haar pleidooi voor armoedebestrijding, sociale bescherming en duurzame economie enkel haar vertoog heeft aangepast aan de kritiek van de brede andersglobalistische beweging. Intussen blijft de Bank onverkort een neoliberaal programma opleggen en uitvoeren in de Derde Wereld. En dat creëert juist armoede en ongelijkheid, zegt Mestrum.

Uitpers (november 2005)
Francine Mestrum volgt al enkele jaren de armoedepolitiek van de Wereldbank op de voet. In haar in 2002 verschenen boek, ‘Globalisering en armoede. Over het nut van armoede in de nieuwe wereldorde’ toonde ze al aan dat armoedebestrijding binnen de Wereldbank, IMF en andere internationale instellingen meer tegemoet kwam aan de behoeften van de neoliberale globalisering dan werkelijk de armoede en ongelijkheid te bestrijden. In haar nieuw boek, ‘de rattenvanger van Hameln’ ontleedt ze het vertoog van de Wereldbank verder tot op het bot. Een interview.

De Tijd (29-10-2005)
Armoedebestrijding, althans het begrip, ligt goed in de markt, het wordt te pas en te onpas gebruikt. Meestal te onpas, vindt Francine Mestrum. (…)Dit is een boek waaraan velen zich zullen ergeren, en dat is meegenomen. Boosheid heeft immers wel vaker tot inzichten geleid.

Nederlands Dagblad (21-10-2005)
De Vlaamse sociaal wetenschapper dr. Francine Mestrum kant zich in dit boek tegen de Millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties. Ze schrijft dat die niet gericht zijn op structurele sociale en economische vooruitgang van de arme landen, maar alleen op het lenigen van acute noden en verbetering van onderwijs en gezondheidszorg. Dat is goed, maar niet genoeg. Ze levert onderbouwde kritiek op de Wereldbank, die volgens haar slechts de symptomen van de armoede bestrijdt en vooral uit is op eigen machtsversterking. De arme landen zijn volgens Mestrum pas echt geholpen met sterke eigen overheden en zelfbeschikkingsrecht. Die overheden moeten diep wortelen in de samenleving en niet bestaan uit een al dan niet corrupte elite. (…)

Jan Bontje op www.spijkenisseonline.nl en www.opspraak.net (03-10-2005)
In dit opmerkelijke boek betoogt Francine Mestrum, doctor in de sociale wetenschappen en gespecialiseerd in ontwikkelingshulp, dat de Wereldbank in werkelijkheid een andere politiek voert dan hij beweert. Anders gezegd: zij onthult de geheime agenda waarmee de Wereldbank sinds jaar en dag haar werkelijke doelen nastreeft. Kort en bondig samengevat: de Wereldbank heeft op knappe wijze de thema’s armoede, sociale bescherming, sociale ontwikkeling, cultuur, empowerment, enz., verweven in haar beleidsplannen en er goede sier mee meegemaakt. Echter, zo waarschuwt Mestrum, genoemde begrippen hebben een geheel andere lading gekregen.

www.uitpers.be (oktober 2005)
Francine Mestrum heeft een stevige inspanning geleverd. Het is zonder meer een helder en eenvoudig geschreven boek, vrij van overbodige academische ballast. Geëngageerd ook. Ze ontdoet de Wereldbank van haar sociale vermomming en toont overtuigend aan dat de van de NGO’s gerecupereerde begrippen stuk voor stuk ingepast worden in het vrije marktdenken.

Intalzine (30-09-2005)
De rattenvanger van Hameln op Intalzine: www.intal.be/ezines/nl/online_intalzine_200509_nl.html

De Volkskrant (30-09-2005)
De sterken winnen, de zwakken verliezen - Arnold Koper: Ook Francine Mestrum, een Vlaamse ontwikkelingsdeskundige, heeft weinig met die nieuwe neoliberale wereldorde op. In De Rattenvanger van Hameln, waarin ze het beleid van de Wereldbank ontrafelt, laat ze zien dat de zogenoemde Millenniumdoelen, de (zoveelste!) plechtige verzekering van de wereldleiders uit 2000 dat de meeste extreme vormen van armoede vóór 2015 uitgebannen zullen zijn, in het feitelijke beleid van toonaangevende financiële instituties als IMF en Wereldbank nauwelijks een rol spelen.
En waarom, vraagt Mestrum zich af, heeft de neoliberale economische theorie eigenlijk zoveel gezag? Heeft ze de economische groei en het welzijn in de wereld bevorderd?
Nou, nee. De welvaartsverdeling is overal ter wereld veel ongelijker geworden, maar de groei die de marktfundamentalisten ons in ruil daarvoor beloofden, was gedurende de afgelopen decennia in zowel de rijke als de arme landen lager dan die uit de periode tussen 1960 en 1980. Er zijn, uiteraard, uitzonderingen op de regel: China, India, Taiwan, Korea en andere (Oost-)Aziatische economieën. Maar het opmerkelijke is natuurlijk dat juist deze landen zich in hun ontwikkelingsfase weinig van het neoliberale paradigma hebben aangetrokken.

Indymedia - www.indymedia.be (27-09-2005)
Interview van Raf Custers met Francine Mestrum: De Wereldbank heeft veel geld, veel knappe koppen en veel macht. Ze doet háár manier om armoede te bestrijden ingang vinden, talrijke regeringen passen willens nillens die recepten toe. Maar volgens socioloog Francine Mestrum neemt met die aanpak juist de armoede toe.

Pala Themabrief (25-09-2005)
Vooral boeiend is hoe zij uittekent hoe onze ambities om alle mensen hun sociaal-economische rechten te garanderen sinds vrijwel zestig jaar altijd maar achteruitgaan, tot we nu zijn afgezakt tot de eigenlijk beschamende millenniumdoelstellingen. Dit moet anders en beter, is haar overtuiging, en gelijk heeft ze.

Standaard der Letteren (22-09-2005)
Aankondiging Debat op Het Andere Boek: (…) Vijftien jaar geleden plaatste de Wereldbank de mondiale armoedebestrijding op de internationale agenda. Dat was op het eerste gezicht een loffelijk initiatief. Als een rattenvanger van Hameln speelt deze organisatie verleidelijke deuntjes, die de sociale bewegingen, ngo’s en vakbonden als muziek in de oren klinken. Maar als puntje bij paaltje komt, past het vertoog van de Wereldbank perfect in het neoliberale systeem, dat de markt als oplossing voor alle problemen ziet. De Wereldbank veroorzaakt met haar beleid meer armoede dan ze uit de wereld helpt. Er is dringend een krachtdadig mondiaal bestuur nodig dat breekt met deze neoliberale logica. Francine Mestrum zoekt in haar boek naar elementen voor zo’n ander beleid, dat een andere wereld mogelijk maakt. (…)

Globo (kwartaalblad Oxfam-Solidariteit) (september 2005)
De moderne rattenvanger: Een voorproefje uit het boek van Francine Mestrum: “De Wereldbank integreert concepten van de derdewereldbeweging in haar neoliberale vertoog zodat ze een heel andere betekenis krijgen. De Bank werkt op die manier als een rattenvanger van Hameln. Ze fluit ogenschijnlijk in de taal van de sociale bewegingen, ze neuriet de concepten van de ngo’s en van de vakbonden, maar haar deuntjes horen in een heel andere muziek thuis. Francine Mestrum zoekt naar elementen voor een ander beleid. Want er is wel degelijk een andere wereld mogelijk. Een boek over het vertoog als plek van macht en verzet”

Antwerpen Groen! (september 2005)
Francine Mestrum is niet mild voor de Wereldbank. En inderdaad, er is de ‘Washington Consensus’ - de opvattingen die het IMF en de Wereldbank al jarenlang aan de ontwikkelingslanden opleggen: minder overheidsuitgaven, produceer voor export, privatiseer, liberaliseer. Dat vrijemarktfundamentalisme heeft scholen en ziekenhuizen gesloten, en veel boeren tot de bedelstaf veroordeeld. De Millenniumdoelstellingen daartegenover beogen tegen 2015 de ‘absolute armoede te halveren’. Dat is niet voldoende. Toch: de honger halveren, de toegang tot drinkwater verbeteren, basisonderwijs garanderen, de toename van milieuverontreiniging, malaria en aids stoppen, dat is toch geen slag in het water. Het is OF/OF: OF we stoppen met de verering van de oppergod ‘vrije markt’, OF we accepteren dat tientallen miljoenen kinderen sterven van honger of malaria. OF we maken van de Wereldbank en het IMF instrumenten voor die millenniumdoelen, OF we berusten in hun rol als schepper van miserie en vernedering. Het is de keuze tussen humanisme en de terreur van de sterkste. En hoe zouden we de terreur van de zwakken kunnen tegengaan, als we de sterksten laten begaan?

Dit boek kwam ter sprake in volgende radio- en/of tv-programma's

  • 02-01-2006 - VRT-Radio 1-Het Vrije Woord: interview met Francine Mestrum (zie ook lijst hiernaast)
  • 11-10-2005 - VRT-Klara (12-13 uur): interview met Francine Mestrum door Werner Trio
  • 23-09-2005 - VRT-Radio 1-Lopende Zaken - interview met Francine Mestrum en debat met verantwoordelijke van de Wereldbank.
  • 12-09-2005 - AVRO-Radio 1-1opdemiddag: interview met Francine Mestrum.

François Houtart,, directeur van het Centre Tricontinental (CETRI), een van de stichters van het Wereld Sociaal Forum
'Het werk van Francine Mestrum is geen pamflet maar een grondige analyse met een schat aan informatie. Zij toont aan waarom de logica van het neoliberalisme en van instellingen zoals de Wereldbank altijd andere resultaten oplevert dan wat wordt aangekondigd, zelfs wanneer het gaat om economische groei. Het neoliberalisme is een filosofie en niet enkel een economische doctrine. Het slorpt in zijn kielzog alle aspecten van het menselijke leven op, ook cultuur en sociaal beleid die in dienst van de markt komen te staan. De Millenniumdoelstellingen die met zoveel tamtam zijn aangekondigd zullen niet eens gehaald worden, terwijl ze op zichzelf al een bekentenis van een mislukking zijn. De andersmondialiseringsbeweging stelt alternatieven voor, met vallen en opstaan. Maar Mestrum toont aan hoe het systeem zich versterkt en tegelijk zijn tegenstellingen verdiept. Het blijft dus nodig dit systeem blijvend te delegitimeren. Dit is een uiterst belangrijk boek.’

Professor Kristoffel Lieten, Universiteit van Amsterdam
'Een boek ontstaan uit boosheid en bezorgdheid: zo opent Francine Mestrum haar waanzinnig interessante boek over armoede en globalisering. Maar het boek is ook ontstaan uit brede kennis, intellect en visie. Het is een vertooganalyse van de macht van de grote internationale instellingen, met name de Wereldbank, en laat ontluisterend zien hoe plannen worden ontwikkeld en rapporten worden geschreven die allen bijdragen aan de instandhouding van de grote mythe dat er nu definitief een einde gaat komen aan de armoede. Mestrum beschrijft een nieuwe liturgie die haast iedereeen in de ban houdt.

Maar het boek is veel meer dan een vertooganalyse. Het bestrijkt een breed terrein van politieke, economische en sociale ontwikkelingen in de wereld en in de internationale beleidsbepalende instellingen. Het is zowel een kaleidoscoop als een miscroscoop en is op een dusdanig heldere en lichte manier geschreven dat zowel de leek als de deskundige er door worden meegesleept.
Dr Mestrum heeft een hard boek geschreven. De realiteit van armoede en onrecht is op een indringende wijze neergezet, en dat stemt tot pessimisme, maar het is ook een zacht boek en dat leidt de lezer naar optimisme. De schrijfster probeert voortdurend de dialoog aan te gaan en de ontwikkelingswerkers te waarschuwen voor de lokkende muziek van de Wereldbank. In haar slothoofdstuk komt ze met een aantal alternatieven die realistisch zijn en tot een consensus kunnen leiden. Er bestaan dus oplossingen voor een andere wereld zodat niet nog meer mensen net als de kinderen in Hameln in de afgrond blijven verdwijnen.
Eigenlijk heb ik voor de prestatie die in dit boek is neergezet slechts een woord: chapeau. Het is onverantwoord nog verder over armoedebestrijding, ontwikkelingssamenwerking, millenniumdoelstellingen, empowerment, neoliberalisme en mondialisering te praten zonder kennis van De rattenvanger van Hameln.'


Gilbert De Swert, hoofd studiedienst ACV
'Loftuiting. Het komt er niet alleen op aan de Wereld(bank) te interpreteren, het komt er vooral op aan de Wereld(bank) te veranderen. Het eerste heeft Francine Mestrum feilloos gedaan, op het tweede komt het nu aan.
Bemerking. De sterkte van het boek is tegelijk ook de zwakte. Het is voornamelijk een “vertooganalyse”, een onderzoek naar de werkelijke lading van een aantal verbale vlaggen. Het betoog zou aan kracht winnen met wat meer uitvoerige beschrijvingen van “slachtofferlanden”, gecontrasteerd met andere landen die de Washington-consensus bijlange niet hebben gevolgd - China, India, Maleisië, en recent Brazilië.


Rudy De Leeuw, Federaal Secretaris ABVV
'De rattenvanger van Hameln illustreert op frappante wijze dat sociale rechtvaardigheid en gelijkheid nooit zullen bereikt worden als de internationale scène gedomineerd blijft door neoliberale organisaties, zoals de Wereldbank, die de structurele oorzaken van armoede niet aanpakken.
Het boek van Francine Mestrum is van belang voor ons omdat het de neoliberale logica in vraag stelt en omdat het een fundamenteel debat over een andere wereld inspireert. Wij zijn als vakbond zeker bereid om dit debat aan te gaan tesamen met alle ‘andersglobalisten’, omdat solidariteit niet ons monopolie is.
In dit debat willen wij het nastreven van kwaliteitsvol werk voor iedereen centraal stellen. Wij willen een andere invulling aan de mondialisering geven. Wij zijn niet tegen mondialisering, wij willen een andere mondialisering! Wij willen werken aan een wereld met syndicale rechten en mensenrechten voor iedereen. De versterking van de Internationale Arbeidsorganisatie enerzijds en de wereldwijde uitbouw en coördinatie van collectief overleg met als einddoel wereld-CAO’s anderzijds, zijn voor ons dé middelen bij uitstek om dit te realiseren. Een meer sociaal Europa is een noodzakelijke tussenstap en een fundamentele voorwaarde!


Jan Vandemoortele, Directeur ‘Armoede Groep’, UNDP
‘Francine Mestrum maakt van dit complexe onderwerp een begrijpbaar en boeiend pleidooi. De lezer hoeft niet akkoord te gaan met alle argumenten om haar hoofdstelling te aanvaarden: namelijk dat de aanpak omtrent ontwikkeling en armoedebestrijding grondig aan herziening toe is.’


Dries Lesage, postdoctoraal onderzoeker FWO, Onderzoeksgroep Global Governance Universiteit Gent
‘Politiek gaat dikwijls over de strijd om het dominante denkkader. Maar vele mensen zijn zich daar niet eens van bewust. Al te vaak worden ideologische visies die bepaalde belangen dienen, kritiekloos aanvaard, alsof het natuurwetten zijn. Je laten meeslepen door de heersende opvattingen is ook de gemakkelijkste weg. Francine Mestrum weerstaat aan deze druk. Zij voorziet de heersende 'pensée unique', die onder meer door de Wereldbank wordt gepromoot, van doordachte tegenspraak. Door de neoliberale kijk op armoedebestrijding te analyseren, verlegt ze de krijtlijnen in het debat over armoede en ontwikkeling. Daarbij kijkt ze ook in de achteruitkijkspiegel. Leerrijke concepten en projecten uit het verleden, zoals het pleidooi van het Zuiden voor een “Nieuwe Internationale Economische Orde” in de jaren 1970, haalt ze van onder het stof. Een historische reflex helpt de dominante denkkaders van vandaag met een korrel zout te nemen. Mestrum wijst op de wezenlijke aspecten die in het modieuze vertoog over “armoedebestrijding” nauwelijks nog aan bod komen. Was het wel zo'n goed idee de nationale beleidsautonomie van landen met betrekking tot sociaal-economische ontwikkeling af te bouwen? Want welke instituties staan in de huidige context van mondialisering en toenemende concurrentie nog in voor de sociaal-economische zekerheid van mensen? Hoe zal de wereldwijde liberalisering van de landbouw, die ook door vele NGO's wordt bepleit, bijdragen tot stabiele en eerlijke prijzen en gegarandeerde afzetmogelijkheden voor de armste landen? Hoe realiseer je “goed bestuur” als regeringen geen geld hebben om gekwalificeerde ambtenaren te betalen? Is de minimalistische focus op armoedebestrijding geen alibi om het streven naar volwaardige verzorgingsstaten en wereldwijde herverdeling te laten varen? Kunnen de Millenniumdoelstellingen van de VN wel gehaald worden als de jungle-achtige spelregels van de neoliberale mondialisering onveranderd blijven? Iedereen is voor “armoedebestrijding”, maar over het globale kader laat de Wereldbank nog vele vraagtekens bestaan. Dit geldt overigens voor het “verlichte”, maar nog altijd even dogmatische neoliberalisme in het algemeen. Door deze pertinente vragen te stellen, houdt Francine Mestrum ook de andersmondialisten en NGO-mensen wakker.’


Koen Smits, vormingsverantwoordelijke ACV-Kempen
‘De ngo’s en de sociale bewegingen doen er goed aan de debatten van de andersglobaliseringsbeweging te vertalen in een concreet programma en te zeggen waarop het staat. Mestrum doet hier meer dan een voorzet geven. Haarscherp en geduldig ontleedt ze als een Vlaamse Noam Chomsky het metaforisch gepraat van de internationale instellingen die de economie als natuurfenomeen presenteren en ontmaskert ze als de “neoliberale rattenvanger van Hameln”. Hetzelfde doet ze met de begrippen armoede, ecologie, cultuur en democratie. Wie dit leest voelt de nattigheid van het paarse discours en het al even zelfgenoegzame Europa.
Ze zegt ook waar het op staat. Het gaat niet om armoedebestrijding, maar om inkomensherverdeling. Wie verandering eist van de armen, zal ook bij de rijken moeten aankloppen. Welke bereidheid is er daar om te veranderen?
Met een vanzelfsprekende helderheid legt ze het falen van het internationale beleid bloot en legt geduldig en met klare voorbeelden uit hoe de markt steeds weer zal falen.
Moedig en tegen de tijdsgeest in pleit ze voor wereldwijde sociale zekerheid, meer overheid, meer collectieve voorzieningen, meer democratie en het belang van sociale economie (al hoor ik liever het begrip “solidaire economie” – het “sociale” is te vaak een wassen neus voor een falend arbeidsmarktbeleid) als alternatief voor de falende markt.
Als een luis in de pels van het gangbare denken doet ze haar werk en wijst op het belang van sterke internationale vakbonden in samenwerking met de ngo’s en andere sociale bewegingen. Ze wijst terecht op het belang van de IAO als internationale instelling. Ze wijst eveneens op het belang van de brede tegenbeweging van “andersglobalisten” en op haar verantwoordelijkheid om de “sociale agenda” van de sociale bewegingen bij de internationale instellingen, te bepleiten. Mestrum doet met deze “nieuwe mondiale agenda” in alle geval de suggestie om in de eerste plaats het gesprek tussen de vakbonden en de andersglobalisten weer vlot te trekken.
Dit boek is een must voor eenieder die wil werken aan verandering. Voor iedereen die werken aan verandering te belangrijk vindt om het over te laten aan de Ted Turners, Bill Gates, Sharon Stones, Bob Geldofs en Bono’s van deze wereld.’


Eddy Boutmans, gewezen Staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking
‘Francine Mestrum is niet mild voor de Wereldbank. En inderdaad, er is de “Washington Consensus” - zo noemen we de opvattingen die de bureaucraten van het Internationaal Muntfonds en de Wereldbank jarenlang met instemming van de regeringen van de rijke landen aan de ontwikkelingslanden hebben opgelegd: verminder de overheidsuitgaven, produceer voor de export, privatiseer, liberaliseer invoer en handel. Dat vrijemarktfundamentalisme heeft scholen en ziekenhuizen gesloten, en veel boeren tot de bedelstaf veroordeeld. Het leeft nog altijd voort, maar is geen ideologische alleenheerser. Er staan in de eerste plaats de Millenniumdoelstellingen tegenover: de politieke verbintenis van alle staten ter wereld om tegen 2015 de “absolute armoede te halveren”. Het is niet genoeg en niet goed genoeg. Maar toch: honger en ondervoeding met de helft terugdringen, de toegang tot drinkwater verbeteren, voor alle kinderen basisonderwijs garanderen, de toename van milieuverontreiniging, malaria en aids stoppen, kraam- en kindersterfte met meer dan de helft reduceren, dat is toch geen slag in het water. Het is OF/OF: OF we stoppen met de verering van de oppergod “vrije markt”, OF we accepteren dat tientallen miljoenen kinderen sterven van honger of malaria. OF we maken van de Wereldbank en het IMF instrumenten voor die millenniumdoelen – en voor verdergaande uitbanning van armoede -, OF we berusten in hun rol als schepper van miserie en vernedering. Het is de keuze tussen humanisme en de terreur van de sterkste. En hoe zouden we de terreur van de zwakken kunnen tegengaan, als we de sterksten laten begaan?'


Wim De Ceukelaire, dokter en coördinator zuidwerking van de ngo intal
'In De rattenvanger van Hameln legt Francine Mestrum legt uit hoe de Wereldbank & Co. zich de concepten en de terminologie van de anderewereldbeweging hebben toegeëigend en ze hebben uitgehold. Ze vertimmerden scherpe, wervende ideeën tot ongevaarlijke begrippen die pasten in hun neoliberaal plaatje. Achter termen als “armoedebestrijding” en “ontwikkeling” gaat in werkelijkheid vaak een politiek van sociale afbraak schuil. Dit besef moet ngo's en activisten ervoor behoeden om in de val te trappen die achter alle mooie woorden en intentieverklaringen schuilgaat. Bij de huidige hype rond de Millenniumdoelstellingen is dat geen overbodige luxe. Dat Mestrum in het boek haar ideeën over een alternatief slechts met de grove borstel weet te schetsen mag geen beletsel zijn. Wie aan een andere wereld werkt, beschikt met dit boek over een erg nuttige analyse.’