Media-activisme Bekijk groter

Media-activisme

Don't hate the media, be the media

9789064453366

Sold out

Datasheet

colofonpaperback - 256p.
UitgeverijEPO
Jaar van uitgave2004

Meer informatie

Hoe maak je een reportage? Hoe laat je het volk aan het woord? Hoe teken je verhalen uit je omgeving op? Hoe geraak je aan informatie? En welke technologie heb je nodig om je eigen video-, foto-, audio- of geschreven reportage te maken?

In het zog van het antiglobalisme schieten overal media-initiatieven uit de grond. Jongeren die zich betrokken voelen bij de grote en kleine sociale gebeurtenissen, willen daarover aan berichtgeving doen.

De auteurs van dit boek deden drie jaar lang vivisectie op hun eigen ervaring als media-activist en op het werk van verwante geesten. Om een aanzet te geven. Ze analyseren ook wat er mis gaat met de traditionele media, aan de hand van Chomsky en Herman.. Het resultaat is een inspirerende goudmijn uit de eerste hand, een handboek voor elke media-activist.

Bij dit boek hoort ook een website, met meer info en discussiemogelijkheid: www.media-activism.be

Geïllustreerd - uitgave met de steun van het Fonds Pascal Decroos

Auteurs

Han Soete

Han Soete is media-activist en medestichter van indymedia.be.


Raf Custers

Raf Custers (°1954) is historicus en journalist. Hij werkt als researcher voor de Groupe de recherche pour une stratégie économique alternative (GRESEA). Al dertig jaar maakt hij reportages over volkeren die hun eigen lot in handen nemen.


Bruno De Bondt

Bruno De Bondt is journalist en media-activist bij Indymedia.


Persartikels

RAAK (maandblad KWB en jongerenbeweging Nadar) (januari 2005)
In het boek 'Amerikanen' (Greet De Keyser & Miel Dekeyser) komen de Amerikaanse media eerder naar voren als propagandamachines voor de politiek dan als objectieve informatieverstrekkers voor het publiek. Maar, zo dachten we, zo'n vaart zal het in Europa wel niet lopen... tot we op de website van Indymedia.be terecht kwamen. 'Media-NV's behandelen informatie als koopwaar,' staat er te lezen, 'ze verkondigen in feite de opinie en de waarden van de elite. Ze verdraaien of minimaliseren de protesten en ze verzwijgen de dagelijkse realiteit van onderdrukking.' Maar Indymedia.be gaat nog verder: ' (...) we geloven niet in de mythe van de objectiviteit van de media', en ze zijn consequent, 'dus evenmin die van ons'. Toch wil Indymedia.be 'alternatieve massa-media maken, verspreiden en promoten.' We vroegen aan Han Soete (bezieler van de Belgische variant van het internationale medianetwerk) wat Indymedia.be eigenlijk wil betekenen.
Nadar/Raak: Wat voor informatie vinden we op Indymedia.be?
Han Soete: We willen geen nieuws of media maken om geld te verdienen, maar wel om mensen te informeren. Dat maakt dat je anders te werk gaat. Soms duurt het een week vooraleer je een dossier snapt, we willen zo veel mogelijk de betrokkenen zelf aan het woord laten en dat vergt tijd. Ik heb bijvoorbeeld twee dagen de staking in Splintex bijgewoond om een fotoreportage te maken en ik heb de geneesmiddelenactie van KWB volledig gevolgd. Die tijd heb je nodig om te begrijpen wat belangrijk is en wat je in beeld moet brengen. Andere fotografen hebben maar een kwartiertje en gaan naar de volgende opdracht. Zij moeten leven van 30 euro per dag, onze mensen werken op vrijwillige basis.
Nadar/Raak: Wie levert bij jullie dan het nieuws?
Han Soete: Wij werken met een 200-tal medewerkers die af en toe tijd vrij maken om nieuws aan te brengen. Maar iedereen kan tekst of beeld toevoegen aan onze nieuwssite. We willen zelfs mensen stimuleren en helpen om hun verhaal te vertellen. Je hoeft echt geen hoge diploma's te hebben. Er zijn zelfs al heel wat mensen die met media kunnen omgaan, maar die de stap nog niet hebben durven zetten om een reportage te maken.
Nadar/Raak: Kan echt alle informatie op jullie website?
Han Soete: Wij werken liefst maatschappij-bevragend en we sluiten bijvoorbeeld racistische, homo-vijandige of seksistische berichten uit. Maar in principe houden we de drempel zo laag mogelijk. We willen zoveel mogelijk verschillende thema's en invalshoeken beslaan en een zo breed mogelijk publiek bereiken. We komen regelmatig samen met een kleine redactie om af te spreken waarover we het de volgende weken zeker al willen hebben. Als mensen zelf vinden dat er rond een thema iets moet gezegd worden, dan kunnen ze iets rechtstreeks publiceren op de site of ze geven een seintje aan Indymedia.be.

VRT-Radio 1-Het Vrije Woord (27-09-2004)
Interview van Frank Stappaerts met Han Soete

Klasse (september 2004)
Haat de media niet maar wees ze zelf. Dat is de boodschap van drie Vlaamse media-activisten. In hun boek stellen ze kritische vragen bij de aanpak van de hedendaagse media rond nieuwsgaring en berichtgeving. Maar ze geven ook heel concreet antwoord op vragen als: hoe maak ik een reportage? Hoe laat ik mensen aan het woord? Hoe maak ik zelf video-, foto-, audio-reportages of geschreven stukken? Aan voorbeelden en inspiratie geen gebrek.

ZOZ-Tijdschrift voor doen-denkers (juli 2004)
De krant, de radio en de televisie raadplegen we elke dag. En met lede ogen zien we aan hoe de media keer op keer de verkeerde keuzen maken. De oplossing: zelf media maken. Don't hate the media, be the media is de slogan van Indymedia, de internationale beweging van onafhankelijke mediamakers. Indymedia is een open nieuwskanaal op internet dat ruimte biedt voor ongecensureerde informatie van ieder die belangrijk nieuws te melden heeft. (...) De mensen die betrokken zijn bij Indymedia stellen hun kennis en ervaring regelmatig ter beschikking van actiegroepen en andere representanten van de beweging die zich keert tgen de gevestigde orde. Hoe maak je een reportage? Hoe laat je het volk aan het woord? Waar haal je informatie vandaan? Indymedia organiseert in verschillende landen workshops om ervaring te delen. Enkele Belgische media-activisten uit de kringen van Indymedia hebben hun kennis nu in een boek vervat. In 'Media-activisme' komt alles aan bod wat een activistische mediamaker zou moeten weten. Na een grondige analyse van alles wat er mis is met de gangbare media, geven de auteurs enorm veel tips voor het maken van interviews, het gebruik van apparatuur, het doen van onderzoeksjournalistiek en vele andere onderwerpen. Ook komt aan bod hoe de gangbare media het best benaderd kunnen worden om ook zoveel mogelijk 'goed nieuws' te verspreiden via de gevestigde media. (...) Dat media subjectief zijn, keuzen maken, staat buiten kijf. Waar het op aan komt, is te weten wat aan die keuzen ten grondslag ligt. In het "Media-activisme" komen Noam Chomsky en Edward S. Herman aan het woord. Zij stellen dat de media 'zich gedragen als een propagandamedia, in een wereld waar de rijkdom in steeds minder handen geconcentreerd is en waar grote tegenstellingen bestaan tussen de belangen van klassen'. Hun verhaal gaat over de invloed van de machthebbers op de media. Vaak loopt die macht via geld, veelal zijn de grote media in het bezit van de rijken. (...) De grote kracht van "Media-activisme" is echter niet de theoretische inleiding, maar vooral de schat aan bruikbare tips en informatie voor ieder die 'ander nieuws' wil verspreiden. Het verschijnen van het boek kan een goede stimulans zijn voor de beweging van mensen die aan de slag willen om het nieuws bekend te maken waarvan zij vinden dat het bekend moet worden, om zodoende de wereld te veranderen. Die zich niet afzetten tegen de media, maar die de media zijn.

Onze Wereld (Nederland) (juli 2004)
Han Soete, Raf Custers en Bruno de Bondt baseerden 'Media-activisme' op eigen ervaring. De drie jongeren willen dat media anders gaan opereren en de schrijvers vertellen hoe.

De Journalist (Nederland) (18-06-2004)
Bespreking door Hans van Scharen: Leve de informatieguerrilla. Een boeiend, kritisch, toegankelijk en ja ook gekleurd boek over de mondiale nieuwsmachine. (...) Een goed antigif tegen cynisme.

De Tijd (17-06-2004)
(...) Dat boek is er niet echt om te lezen, maar om te gebruiken. Het is een introductie in de media, dat zoals een goede website dient als doorgeefluik. Het boek is bovendien geschreven als een website, met tekstblokken die zelden de grootte van een scherm overschrijden en massa's links die dieper ingaan op de aangehaalde thema's.
(...) De essentie van het boek zit in de laatste drie delen. Daarin leggen de auteurs uit hoe u zelf aan de slag kunt. Ze presenteren enkele vuistregels voor goede journalistiek en staan ook stil bij de technische vereisten om uw eigen media te produceren. Van de aanschaf van een computer en bijbehorende software tot het monteren van een radio- of televisie-uitzending.

Magazine voor Vredesactie (juni 2004)
(...) Een inspirerende goudmijn uit de eerste hand, een handboek voor elke media-activist, boordevol concrete tips, voorbeelden, blikken achter de schermen, vergelijkingen, valstrikken waar je als media-activist voor moet opletten enz... Heel praktisch en direct, to-the-point, bruikbaar.

De Morgen (26-05-2004)
Uittreksels uit de recensie van Walter Pauli: De vriendjes van Michael Moore (titel). De initiatiefnemers van de website 'Indymedia' hebben in een boek hun geloof neergeschreven in alternatieve, autonome media, kleine initiatieven die aan de slag gaan los van - zeg maar: tegen - wat zij de 'mainstream-media' noemen. Een boeiend debat, dat helaas niet altijd met even zuivere, juiste of eerlijke argumenten gevoerd wordt. Hoe ga je met een boek om waarvan de ondertitel de lading niet dekt? De slagzin van Indymedia is 'Don't hate the media, be the media' - en vervolgens schrijven ze een boek waarin de media afgeschilderd worden als een semi-criminele bende. (...) Goed, ze schrijven bij gratie van de machthebbers, verdedigen stilzwijgend het bestaande systeem, en praten in de praktijk veel ongelijkheden goed: so what. (...) En toch is hun boek - hoezeer de concrete uitwerking ook mangelt - op vele plaatsen interessant, en een discussie waard. Ten eerste omdat de stroming van het media-activisme internationaal in de lift zit. Michael Moore, zondag nog winnaar van de Gouden Palm in Cannes, is voor de auteurs een lichtend voorbeeld. Een van zijn bekendste films 'Roger and me' is de Indymedia-journalisten naar het hart gemaakt: een sociale aanklacht, maar toch grappig, een waar gebeurd verhaal (...) Nu is de globale kritiek op de mainstream-media best interessant. Soete en co. nemen het bekende 'Propaganda-Model' van Noam Chomsky en Edward S. Herman over. Volgens Chomsky en Herman staan er vijf 'filters' op de werking van de media, die hun zicht op de werkelijkheid vertroebelen, onscherp maken en verengen. (...) Filter vijf: de mainstream-media schikken zich naar de dominante ideologie. Omdat de mainstream-media (...) met handen en voeten gebonden zijn aan de bestaande machtsstructuren, zo vullen de jongens van Indymedia Chomsky aan, moet men voor het échte nieuws naar alternatieve media. Naar media-activisten als zijzelf: journalisten die er expliciet voor uitkomen dat ze (links-)geëngageerd zijn, dat ze partij kiezen voor de armen, de verdrukten, de Derde Wereld, dus tegen de bestaande machtsstructuren. (...) En omdat De Morgen tot die structuur behoort (als deel van de Persgroep, eigendom van de familie Van Thillo) en omdat deze krant veruit het progressiefste dagblad van Vlaanderen blijft, moet De Morgen wel een collaborateur van het regime zijn, een Achtste Colonne van de Macht binnen de progressieve wereld. (...) In het boek: 'De hoofdredactie vergadert wekelijks met Van Thillo over de redactionele lijn.' Fout. De uitgever vergadert nooit met de hoofdredactie over de redactionele lijn. Wel over bijlagen, katernen: over het kader, het raam waarbinnen de krant functioneert. Maar Van Thillo bemoeit zich niet met de inhoud. Dat soort bewuste verdraaiingen ergert. Maar desondanks kan het geen kwaad om een waakhond(je) te hebben op je progressieve flank. Vandaar dat Indymedia zijn nut heeft, om de Vlaamse linkerzijde af en toe een poeier te geven. Vaak hebben de auteurs wel een punt als ze de mainstream-media kastijden. (...) Soms raakt hun kritiek kant noch wal. Dat media vaak rijden voor maatschappelijke machthebbers, meer dan hen kritisch te benaderen, is een probleem, en de auteurs geven hallucinante staaltjes daarvan in hun boek. Maar wat veel minder een probleem is - en waar de Indymedia-journalisten zich toch aan storen - is dat het dominante discours in een samenleving ook het vertoog is dat de belangrijke media van die samenleving gebruiken. Als de media al de taal van de samenleving niet mogen spreken, wie dan wel? (...) Ja, de media maken deel uit van het maatschappelijke systeem. Maar neen, ze zijn niet voortdurend bezig met goedpraten wat krom is, met hielen likken en zolen kussen, zoals de Indymedia-auteurs suggereren. Redacties doen in de eerste plaats hun job: berichten. En als daar fouten in sluipen, is dat soms onze zaak, maar soms ook niet. (...) Een andersglobalist (Han Soete stond vorig jaar op de Resist-lijst, nvdr), samen optrekkend met zogenaamde moslimdemocraten die boudweg stellen dat homoseksualiteit en islam onverenigbaar zijn? Mocht Michael Moore het horen, Soete kreeg een pak voor de broek. En terecht: ofwel houden media-activisten hun manieren, ofwel hun mond.

De Tijd (22-05-2004)
Dit is een subversief boek, maar wel leerzaam. Ook voor journalisten die gepokt en gemazeld, en soms verstard zijn in hun vak...
Onvrede en ergernis over de pers huizen in hoofden van professoren, publiek en politici. Kranten worden geleid door financiële directies die de belangen van de aandeelhouders behartigen... Zo ontstaat bij de schrijvende en filmende horde de behoefte aan media-activisme, luidens de slogan 'Don't hate the media, be the media'... Het sombere en ongenuanceerde uitgangspunt is dat journalisten zo slecht (moeten) functioneren, dat de vrije nieuwsgaring en het recht op informatie van het publiek in het gedrang komen...
Na een opsomming van wat er zoal verkeerd gaat, nationaal en internationaal, is het grootste deel van het boek gewijd aan regels, tips en hulpmiddelen voor aankomende journalisten die jong, kritisch en anti-autoritair willen zijn. Kortom, engagement telt. De mainstreamjournalist wordt vervangen door de Razende Reporter, die acties niet alleen verslaat, maar er ook zelf aan deelneemt om ze van binnenuit te begrijpen...

Dit boek kwam ter sprake in volgende radio- en/of tv-programma's

  • 18-05-2004 - VRT-Studio Brussel-Republica: interview met Han Soete
  • 15-05-2004 - VRT-Radio 1-Heldenmoed: interview met Han Soete
  • 11-05-2004 - VRT-Klara-Alinea: interview met Han Soete
  • 27-09-2004 - VRT-Radio 1-Het Vrije Woord: interview met de auteurs