In prijs verlaagd! Congo voor beginners Bekijk groter

Congo voor beginners

9789064455896

Verkrijgbaar

Vanuit het motto 'wie het heden wil begrijpen, moet naar het verleden kijken' biedt dit boek 50 jaar na de onafhankelijkheid van Congo een beknopte geschiedenis van het land, een eerlijk beeld én een instrument voor verdere solidariteit met het land

Meer details

12,00 € incl. btw

-2,95 €

Datasheet

UitgeverijEPO
Jaar van uitgave2010
Bindwijzepaperback
Aantal pagina's200p.

Meer informatie

Corruptie, oorlog, plundering, ellende: dat is het beeld dat we voorgeschoteld krijgen over Congo. Een land om moedeloos van te worden. Maar blijft dat beeld ook overeind als we het confronteren met de werkelijkheid? Tony Busselen, die vier jaar geleden nog in Kinshasa woonde, deed de oefening. Hij vertrok vanuit het aloude motto wie het heden wil begrijpen, moet naar het verleden kijken. Geen wonder dus dat dit boek leest als een beknopte geschiedenis van Congo. De auteur tracht te begrijpen hoe de Congolezen tegen het kolonialisme aankeken en waarom ze het bestreden. Hoe de dictatuur van Mobutu tot stand kwam, hoe ze in leven werd gehouden en wat ze betekende voor de Congolezen. Waarom Mobutu werd omvergeworpen en wat er nadien allemaal gebeurde. Congo voor beginners wil een eerlijk beeld schetsen maar ook een instrument zijn voor verdere solidariteit met het land.

Auteurs

Tony Busselen

Tony Busselen is lid van de Congowerkgroep van intal (www.intal.be). Hij bezocht Congo voor het eerst in 1991 en verbleef anderhalf jaar in Kinshasa. Hij schreef verschillende brochures over Rwanda en Congo voor het tijdschrift Internatonale Solidariteit en werkte mee aan boeken over Congo.


Persartikels

www.goethe.de (juni 2010)
"Van mijnen en mensen" - bespreking van zes boeken over de koloniale geschiedenis en de huidige relaties tussen Europa en Afrika, door Sebastian Seiffert - lezen

www.reisboeken.be (juni 2010)
Online bespreking lezen

Kerk en Leven (05-05-2010)
"Beknopt, overzichtelijk en best leesbaar"

Erik Kennes, Political Affairs Officer, MONUC/Kisangani:

"Vijftig jaar Congolese onafhankelijkheid wordt in België op een vreemde manier gevierd. De grofste clichés worden terug bovengehaald, zoals de zoveelste 'ontdekking van Congo', gehanteerd door schrijvers die Congo in een oogwenk hebben ontdekt en begrepen, terwijl ze nooit veel tijd gespendeerd hebben om de bijzonder complexe Congolese realiteit te leren kennen. In deze stroom van bijziendheid zijn boeken als dat van Guy Poppe of Congo voor beginners een verademing - want een pertinente analyse van de geschiedenis gebeurt in functie van het stellen van de juiste vragen over het heden.
Het grote voordeel van het boek - en hierin onderscheidt het zich van de meeste anderen - is dat het zich terug op kernvragen richt: waarom zit Congo als schatrijk land nog altijd in de ellende? Is het voortdurend negatief beeld dat over Congo wordt opgehangen niet een teken van racisme? Wat is het aandeel van België in de huidige toestand van het land? Daarom heeft Tony Busselen overschot van gelijk als hij de schijnwerpers richt op de enorme moeilijkheden waar het land mee te kampen heeft en de ondanks alles positieve evoluties die hier en daar te merken zijn. Zijn boek is een remedie tegen het typisch westers wentelen in het eigen gelijk en het opsteken van het vermanende vingertje."

Karel Arnaut, antropoloog, UGent:
"Congo voor beginners biedt niet enkel een startpakket Congolese geschiedenis maar introduceert de lezer in de debatten omtrent alle pijnpunten van de Congolese geschiedenis: van de afzichtelijke terreur onder Leopold II en de immense transfers van rijkdom uit Belgisch-Congo, tot en met de opvallende Chinese sympathieën van president Kabila.
Tony Busselen herleest de geschiedenis van Congo op een compacte en kritische wijze: zijn kennis verheldert, zijn engagement beklijft."
Jan Aertsen, gewezen directeur van Vredeseilanden, werkt tegenwoordig voor Vredeseilanden als adviseur over landbouw- en andere thema's, met specifieke focus op Congo:
"Congo voor beginners van Tony Busselen leest als een trein. Heel vlot wordt de lezer meegenomen in een heldere politieke, economische en sociale analyse van het bewind van Leopold II, de Belgische staat en van Mobutu. Vooral de economische ontwrichting - veel fundamenteler dan de rubber- en grondstoffenroof - wordt bevattelijk in kaart gebracht. De ontwrichting onder Belgische voogdij, samen met de barslechte voorbereiding van de onafhankelijkheid, is verhelderend uitgelegd en gestoffeerd. Immers, al te dikwijls komen enkel de kadervorming, het gebrek aan hogere opleidingen en functies in leger en administratie aan bod bij de analyses van l'indépendance mal préparé.
Tony Busselen neemt ons mee naar de 'inboorlingenbelasting', dwangarbeid, hervestigingsprogramma's, en vooral naar de onnoemlijk hoge eisen die tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de Congolezen gesteld werden. Met cijfers en korte overzichten.
Flink wat ruimte laat hij aan het Kabila-tijdperk, met dezelfde hypothese als Colette Braeckman: eindelijk op weg naar de echte onafhankelijkheid? Net als andere auteurs van Congo-boeken dit jaar komt de huidige landbouwsituatie en de huidige dynamiek van boeren en boerinnen en boerenorganisaties te weinig aan bod. Deels een gemiste kans, want de historische analyses zijn er wel. Dit boek is zeker een aanrader.
Ilse Geeraerts, historica:
"Zonder de ambitie exhaustief te zijn, schreef Tony Busselen met Congo voor beginners een boek dat voorbij de cliché's kijkt. Hij manoeuvreert ons vlot doorheen alle aspecten van het Congo voor en na Mobutu.
Het is de bijzondere verdienste van Busselen om het juiste evenwicht te vinden tussen een beschrijving van de geschiedenis van Congo en de impact van België op de ontwikkeling van de huidige toestand in het land. Maar niet zonder dit in te bedden in de bredere historische en internationale context.
De auteur beschrijft helder de evolutie van de strijd die de Congolezen voer(d)en tegen het (neo)kolonialisme wat resulteert in een 'méér dan vijftig jaar terugkijken naar het heden'.
Hoe ingrijpend is de rol van het IMF en de westerse regeringen op de ontwikkeling van Congo tot een souvereine macht? Zijn de bakken kritiek die Congo over zich heen krijgt wel terecht?
Congo voor beginners: voor al wie een eerlijk inzicht wil verwerven in het complexe heden en verleden van Congo."
Lucas Catherine, auteur van Wandelen naar Kongo:
"Kongo is niet alleen in, het maakt deel uit van onze Belgische geschiedenis. Alleen al daarom zouden wij er meer moeten over weten dan wat de media ons nu gauwgauw laten slikken.
Je moet natuurlijk de klassiekers lezen van Vangroenweghe en Delathuy/Marchal en je moet de boeken van experten als Ludo De Witte en Colette Braeckman lezen. Maar de beste opstap naar die werken is zondermeer Congo voor Beginners van Tony Busselen. Busselen speelt niet voor Kuifje in Kongo, hij is eerder Marx in Afrika. En als Marx oubollig negentiende eeuws voor u klinkt, de manier waarop Kongo nu opnieuw wordt geëxploiteerd is ook negentiende eeuws. Wat je niet kan zeggen over de Kongolezen die zich vandaag tegen die uitbuiting verzetten."
Colette Braeckman - journalist bij Le Soir en Congo-specialist:
"Een boek dat een en ander in perspectief plaatst. 'Met gezond verstand' over Congo spreken, staat vaak synoniem aan Congopessimisme. Het is ook zo makkelijk om mee te gaan met de stroom van alarmerende voorspellingen, zo verleidelijk om het gezelschap van al die briljante universitairen en politici op te zoeken. Iedereen zegt dat het slecht gaat met Congo, dat het er niet beter wordt, dat het er misschien beter was toen wij daar waren. Waarom zou men die boodschap niet herhalen? Zelfs al beantwoordt ze niet aan de realiteit?
Gelukkig richt Tony Busselen zich niet tot de specialisten maar wel tot de 'beginners', de burgers van goede wil die nu wel eens willen weten hoe dat Congolese avontuur begon, met welk doel en in welke omstandigheden.
Met zijn terugblik op de kolonisering, de mislukte dekolonisering en de zware erfenis van Mobutu, zet de auteur de puntjes op de 'i': wie, wat, hoe en hoeveel?
Dit overzicht van een vrij recent verleden laat niet alleen toe om het heden beter te verstaan maar ook om een idee te krijgen van de actuele problemen. Het helpt ons te begrijpen dat het er niet om gaat Congo her op te bouwen, maar integendeel om het vanaf nul op te bouwen. Het gaat er niet om de democratie te herstellen, maar wel om het eerste breekbare begin van democratie, drie jaar oud, te consolideren.
Congo moet niet opnieuw gemaakt worden, maar gewoon gemaakt. Er is dus werk aan de winkel voor de beginners en ook voor de anderen…"
Denis Bouwen - medehoofdredacteur CongoForum en hoofdredacteur Ons Recht (maandblad van de vakbond LBC-NVK / ACV)
"In Congo voor beginners tracht Tony Busselen het erg negatieve beeld van Congo in het Westen te nuanceren. Geen lichte opdracht. Maar de realiteit in Congo is inderdaad véél meer dan alleen maar het geweld en de verkrachtingen waarover westerse media 'graag' berichten. De gewone Congolees dwingt respect af door zijn optimisme en volharding.
De auteur vertelt hoe Leopold II zijn koloniale machine liet uitbouwen en belicht het meedogenloze geweld van de 'Force Publique' en de harde repressie tegen de Congolese bevolking. Hij legt uit hoe de Belgen dankzij een sterk gecentraliseerde administratie en met hulp van de Kerk de kolonie konden runnen. Een beperkt aantal bedrijven domineerde de koloniale economie in Belgisch-Congo en verdiende er grof geld aan. Voor 'het kapitaal' was de kolonie een ware goudmijn. De Congolezen moesten er de uitbuiting maar bij nemen.
In de jaren 1950 werd de vrijheidsdrang van de Congolezen almaar groter onder invloed van Lumumba en andere nationalisten. Een schuchtere stijging van de welvaart bleek 'te weinig' en 'te laat'. In 1960 zagen de Belgen zich gedwongen om Congo overhaast de onafhankelijkheid te verlenen. Veel kolonialen hadden hun hart verloren aan Congo, maar moesten hun 'paradijs' verlaten. Een ongewild vertrek dat wonden sloeg.
Uiteraard mag je niet vergeten dat we anno 2010 met andere ogen naar het 'kolonialisme' kijken. Wat een halve eeuw geleden voor veel Westerlingen nog vanzelfsprekend was, is dat nu niet meer. Gelukkig maar. De terechte kritiek op 'het systeem' mag niet verhelen dat heel wat Belgen zich met hart en ziel gaven voor 'hun' Congo. Ook dat is een stukje van het verhaal.
Congo voor beginners beschrijft ook de corruptie, het wanbeheer en de megalomane projecten onder dictator Mobutu. In 1997 verdreef Laurent-Désiré Kabila Mobutu van de macht. Na de moord op papa Kabila (2001) werd Joseph Kabila de nieuwe president. De jonge Kabila zit nog altijd in het zadel ondanks heel wat kritiek op zijn regime.
Busselen ziet de jongste jaren 'een lichte vooruitgang' in Congo en is van mening dat de omvang van de corruptie en de kleptocratie wordt overdreven. Een opvatting die voor discussie vatbaar is. Nogal wat gewone Congolezen zullen deze mening niet delen.
De auteur spaart zijn kritiek op het Westen niet en toont zich opvallend lovend of mild voor personages als Lumumba en vader en zoon Kabila.
Mijn sympathie heeft Busselen absoluut als hij zegt dat België écht moet bijdragen tot de renaissance van Congo en dat er in ons land nog altijd een groot draagvlak is voor vriendschapsbanden met Congo. Wat je ook van de machthebbers in Kinshasa mag vinden, de gewone Congolezen verdienen al onze tastbare steun."