Filosoferen doe je zo, band 2 Bekijk groter

Filosoferen doe je zo, band 2

Leidraad voor de basisschool groep 5 t/m 8

9789055739202

Verkrijgbaar

Een programma filosoferen voor de hele basisschool. Met dvd met werkbladen in kleur, muziekfragmenten e.d.

Meer details

29,00 € incl. btw

Datasheet

Uitgeverij Damon
Jaar van uitgave 2009
Bindwijze hardcover
Aantal pagina's 176p.

Meer informatie

Filosoferen doe je zo is een programma filosoferen voor de hele basisschool, van groep 1 t/m 8. De belangrijkste reden om deze uitgave te ontwikkelen is de toenemende belangstelling voor burgerschap en burgerschapsvorming in het onderwijs. Die belangstelling wordt mede gevoed door wetgeving: sinds 2006 hebben alle basisscholen (en scholen voor voortgezet onderwijs) de opdracht burgerschap bij de leerlingen te bevorderen. De auteurs zijn ervan overtuigd dat filosoferen hieraan een bijdrage kan leveren. In een democratische samenleving als de onze hebben burgers een goed denk- en oordeelsvermogen nodig, ze zijn tot dialoog in staat en weten om te gaan met verschil van mening. Dat zien we allemaal in het filosoferen.

De tweede reden om dit programma te maken komt voort uit een wens die al langer bestaat: het opnieuw beschikbaar maken van materiaal uit de map Filosoferen op de basisschool, die in 1994 verscheen bij de Stichting Leerplan Ontwikkeling.

Ruim veertig leraren - sommigen met veel, anderen met weinig ervaring in het filosoferen - hebben met de proefversies gewerkt. Ze waren er blij mee; niet alleen met de thema-uitwerkingen - daar hadden de leraren soms ook wel commentaar op - maar vooral omdat ze een programma in handen hadden, waarmee ze op een verantwoorde wijze konden filosoferen met kinderen. 'Sinds we dit hebben, ben ik enthousiaster geworden. Dit geeft voor mij zoveel richting. (?) het werkt gewoon. Hierdoor ben ik meer gaan filosoferen'. 'Het programma is niet alleen uitdagend, maar zorgt er vooral ook voor dat het gesprek niet aan de oppervlakte blijft, dat je de diepte in moet'.

Wat is filosoferen met kinderen?
Die vraag is al een filosofische. Dat komt omdat wij daar allemaal verschillende antwoorden op hebben. Zelfs filosofen denken daar verschillend over. Stel je voor: nu al een paar maanden filosoferen de kinderen in jouw groep regelmatig met elkaar (of al een paar jaar, of al hun hele schooltijd), en iemand vraagt: wat is dat filosoferen? De kinderen hebben allemaal aan dezelfde gesprekken deelgenomen, je zult het horen: veel verschillende antwoorden. Probeer maar. De een zal het vooral hebben over nadenken en peinzen, en taalvaardig als zij is zegt ze misschien wel: het is proberen je gedachten onder woorden te brengen. Een ander kind heeft het over je eigen mening zeggen, dat je daar vrij in bent, daar houdt hij van, en dat er geen goede en foute antwoorden zijn. Nog een ander benadrukt het met elkaar praten, naar elkaar luisteren, het samen iets uitzoeken. Met elkaar kunnen die kinderen een gesprek hebben over de vraag wat filosoferen is, waarin ze elkaar uitleggen wat dat voor hen betekent en waarom. Met elkaar proberen ze iets meer te begrijpen van dat fenomeen, dat ze allemaal kennen.

Het eerste waarin filosofische gesprekken zich onderscheiden van andere gesprekken zijn de vragen die aan de orde zijn; filosofische vragen zijn van een andere orde. De filosofie noemt ze hogere orde vragen.
Een tweede kenmerk van filosofische gesprekken is dat ze plaatsvinden in dialoog. Een dialoog over een hogere orde vraag wordt pas filosofisch als we daarin ook verdieping kunnen bereiken. Filosofische verdieping heeft vele gezichten. We noemen er hier twee: redeneren en begripsvorming.


Inclusief een dvd met werkbladen, muziek en animatiefilms

Band 2 voor groep 5 t/m 8

Inhoud groep 5-6, Daarom is geen reden
1. Weten en denken
2. Wat is een deel van jou?
3. Feiten en meningen
4. Pesten
5. Deel en geheel
6. Voor de domste
7. Sorteren en indelen
8. Toeval
9. Spoken bestaan niet
10. Plastic planten water geven
11. Een potlood is om te schrijven
12. Regels
13. Hoe kan dat nou?
14. De ring van de koning
15. Wat gaat Sofie doen?

Inhoud groep 7-8, De hoofdzaak
1. Zeker weten
Ik denk dus ik ben
2. Vrije meningsuiting
3. Muziekclips
4. Evolutie
Wie zijn wij? Waar komen we vandaan? Waar gaan we heen?
5. Spinoza in Rijnsburg
Over oneindigheid
6. Iedereen is gelijk
7. Andro?d 207
De logica van het gevoel
8. Het verleden in heden en toekomst
9. De ervaringsmachine
10. Straf
11. Wat is waar?
12. Kiezen
13. Communicatie
14. Tolerantie
15. Het prisoner's dilemma
Spelen met de samenleving

Gerelateerde titels

Auteurs

Rob Bartels

Rob Bartels is docent pedagogiek en levensbeschouwing bij de pabo Alkmaar van Inholland.


Van dezelfde auteur:

Marja van Rossum

Marja van Rossum is docent kinderfilosofie op verschillende basisscholen: in Delft, Heemstede en Dordrecht. In Delft werkt zij vooral met de kinderen, in Heemstede en Dordrecht coacht ze het team bij het filosoferen. Via haar bedrijf Groot Denkraam houdt zij zich vooral bezig met het ontwikkelen en uitvoeren van projecten, geeft cursussen en trainingen en schrijft educatief materiaal. Sinds 2002 coördineren Rob Bartels en zij de activiteiten van het Centrum Kinderfilosofie Nederland.