De Amerikaanse historicus en politieke activist Howard Zinn overleed woensdag 27 januari 2010 aan een hartaanval. Hij werd 87.

You Can't Be Neutral on a Moving Train, de titel van zijn autobiografie die in 1994 verscheen, vat goed de levensfilosofie van Zinn samen. Hij was historicus én mensenrechtenactivist en ook in zijn historisch werk dook de activist op. Ik wil meer dan objectiviteit, schreef hij. “Ik wou dat studenten na mijn lessen niet alleen beter geïnformeerd waren, maar ook beter voorbereid om uit de veiligheid van de stilte te stappen, beter voorbereid om hun stem te verheffen en te reageren tegen elk onrecht dat ze zien.”

Zijn bekendste werk, A People's History of the United States (in 2007 in het Nederlands bij uitgeverij EPO gepubliceerd onder de titel: Geschiedenis van het Amerikaanse volk) biedt een meeslepend overzicht van 500 jaar Amerikaanse geschiedenis. Centraal staan niet de politici, slavenhouders of ondernemers, maar de 'gewone' Amerikanen: boeren, arbeiders en opstandige slaven.

Zinn had een ongelooflijk rijkgevuld leven. Hij kreeg een medaille voor zijn werk als gevechtspiloot tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werkte hij 's nachts als arbeider om zijn studies te betalen. Hij was één van de eerste tegenstanders van de oorlog in Vietnam en schreef ook drie toneelstukken.

Zijn allerlaatste les aan de Universiteit van Boston waar hij zijn hele loopbaan doceerde, eindigde een halfuur te vroeg omdat Zinn absoluut nog een bezoek wilde brengen aan een stakingspiket. Honderd studenten volgden hem.

Noam Chomsky: "Howard was sinds lang een zeer goede vriend. Hij was een echt moedige, integere, warme mens met veel humor. Hij was gewoon een zeer opmerkelijk persoon. (...) Zinn heeft een ongelooflijke bijdrage geleverd aan de Amerikaanse intellectuele en morele cultuur. Hij heeft de geweten van Amerika op een hoogst constructieve manier veranderd. Ik ken niemand anders waarmee ik hem zou kunnen vergelijken."

Lees ook het In memoriam door Jan Reyniers, vertaler van A People's History of the United States

In 2008 had Indymedia.be de kans om Zinn te interviewen naar aanleiding van de Nederlandse vertaling van A People's History. U kan het interview hier nog eens lezen.